hm712
23 May 2008, 10:21 PM
بنده مثالی بنظرم رسید.
نرم افزار را مانند یک خانه فرض کنید.
خانه ای که از کسی میخرید.
یا سفارش میدهید تا برایتان بسازند.
البته نه خانه هایی مثل بیشتر خانه های ما در این کشور!
بلکه خانه ای مدرن و اصولی و مجهز که به روش کاملا علمی و مهندسی طراحی و ساخته شده است.
اگر آنها نقشهء این خانه را به شما ندهند، برای اینکه شما برای تعمیرات به آنها وابسته باشید، برای اینکه نتوانید خانهء خود را در طولانی مدت ترمیم و بهینه سازی و بروز و تکمیل کنید و خانهء دیگری نخرید، برای اینکه نتوانید از روی آن خانه یک کپی بسازید، و غیره، آیا اینکار آنها انسانی خواهد بود؟
شما حق دارید نقشهء آن خانه را داشته باشید. گرچه آن خانه را شما طراحی نکرده و نساخته اید.
گرچه مالک آن کس دیگری بوده باشد و شما آنرا از او خریده باشید.
این حق طبیعی شما / حق اخلاقی شماست.
گرچه آن فروشنده این قدرت را داشته باشد که این کار را (دادن نقشه به شما) نکند.
گرچه مالک و طراح و سازندهء اولیهء آن خانه باشد.
بنظر من نرم افزار غیرآزاد و آزاد هم مشابه همین شرایط و نقطهء مخالف آن هستند.
اگر نقشه را نداشته باشید، نمیتوانید خودتان خانه را تعمیر کنید، تغییر دهید، گسترش دهید. حداقل اینکار بسیار سخت تر خواهد بود.
درمورد نرم افزار نیز اینکار آسانتر نیست بلکه بدون وجود کد منبع، تقریبا غیرممکن است.
حداقل درمورد خانه میتوان کارهایی کرد و به چیزهایی پی برد؛ در بعضی موارد به بیشتر یا حتی تمام چیزها.
میدانید، درمورد خانه ها بسیار راحتتر و شدنی تر است.
وجود قانونی در این زمینه که بگوید، فروشندگان خانه باید نقشهء کامل خانه را در اختیار خریداران (و حتی شاید مستاجران (فرضا برای تعمیرات و مشکلات پیش آمده)) بگذارند نامعقول بنظر نمیرسد و احتمالا باید از پیش موجود باشد! اینطور نیست؟
پس میتوان حتی در زمینهء نرم افزار هم انتظار چنین چیزی را داشت.
گرچه اکنون بشر هنوز به درک همگانی و قاطع این امر نرسیده است و راه دیگری را، بخصوص با اعمال نفوذ و تبلیغات منفعت برندگان انحصار، طی کرده و در پیش گرفته است.
حتی اگر شما خودتان متخصص ساختمان سازی یا حداقل بخشی از آن باشید، حتی اگر دوستی یا معتمدی برای اینکار داشته باشید، بدون نقشه کار شما بسیار سختتر خواهد بود و درمورد نرم افزار میتوان گفت اینکار تقریبا غیرممکن است. شما تقریبا هیچ دانش و راهی برای کنترل و تغییر و تعمیر آن نخواهید داشت و حتی نمیتوانید بطور کامل و قاطع بدانید آن نرم افزار براستی در پشت پرده چه میکند و چه خواهد کرد.
مثل خانه ای که ممکن است در آن دوربین و میکروفون مخفی هم کار گذاشته باشند و کارکرد آنرا هم بتوانند درصورت خواست خود، از راه دور کنترل کنند.
حداقل چنین امکانهایی وجود دارد.
درمورد نرم افزار میگویند شما حتی حق ندارید از طرز کار آن سر در بیاورید. مثلا با مهندسی معکوس.
این شدت اشتهای آنها را نشان میدهد!! و وخامت اوضاع را در مقایسه با یک خانه.
ضمنا انحصار نقشه در این زمینه، ولو باوجود پشتیبانی و تعهد، بازهم مشکلات انحصار مثل محدود بودن انتخابها به کمپانی و افراد معدودی و عواقب بعدی آن مثل تحمیل شرایط و قیمتها از جانب آنها را بدنبال خواهد داشت/میتواند داشته باشد. شاید اصلا شما به عللی نخواهید محدود و مجبور به رجوع به آنها باشید؛ حداقل وقتی این امکان میتواند وجود داشته باشد.
این سوء استفاده و انحصارهای استثماری چیزیست که قانون های مختلفی در زمینه های مختلف برای پیشگیری از آن وجود دارد. در زمینهء تجارت ما قوانین ضد انحصار را در این زمینه داریم که از این موارد و از موارد دیگری همچون همدست شدن شرکتهای مختلف برای تحمیل خواسته های خود جلوگیری میکنند.
پس این قوانین چیز ناموجود و نامعقولی نیستند، بلکه بدانها نیاز است.
معمولا این بیزینس است که باید کنترل شود، نه عموم!
بیزینس منشاء منافع و قدرت و ثروت، و فساد و لجام گسیختگی متعاقب آن در اثر نبود قوانین و کنترلهای مناسب است.
درحالیکه در زمینهء نرم افزار امروز این روند معکوس شده است.
و قوانین و کنترلها و محدودیتها و وظایف و تعهدها بیشتر برروی عموم هستند تا صاحبان سرمایه و شرکتها و ابرشرکتها.
شما فکر میکنید آیا حق دارید از روی آن خانه یک کپی بسازید؟ اگر شما خودتان متخصص اینکار باشید یا بتوانید اینکار را کامل و بی نقص انجام دهید. شاید هم دوستی داشته باشید که بتواند اینکار را برای شما انجام دهد. چه ارزانتر و چه نه.
اینکه این کار تا چه حد راحت و کم خرج باشد و از عهدهء همگان بربیاید چه تفاوتی ایجاد میکند؟
آیا منافع عده ای و امکان ایجاد یک تجارت دلخواه و گسترده برای آنها معیار ایجاد قانون و محدودیت است یا منافع و نیاز عموم؟
اگر عموم بتوانند اینکار را بکنند، پس میکنند و به کسی هم نیاز ندارند.
همواره نیز کسانی خواهند بود که طرحهای جدید کافی بدهند و نیازهای سفارش داده شده را برآورند، ولو برایشان منفعت مادی هم نداشته باشد. همچنانکه در نرم افزار آزاد این مطلب ثابت شده است.
و البته که اگر نیازی باشد، معمولا کسانی نیز پیدا میشوند که حاضر باشند برایش بهایی را بپردازند یا اگر توانا باشند از آن برای منفعت عمومی حمایت کنند.
فکر میکنید حق دارید خانهء خریداری شده را تغییر دهید؟ بهینه سازی کنید؛ گسترش دهید.
شاید برای دوستتان، شاید برای خودتان، شاید برای خیلی ها، شاید رایگان و شاید هم با دریافت دستمزد.
آیا نسخهء کپی شده متعلق به کس دیگریست؟
و آیا شما این حق را نداشته اید؟
آیا شما نباید بتوانید هیچکدام از این کارها را خودتان انجام دهید؟
حتما باید به کسی و افراد معدودی که کنترل آنچه را که شما میتوانید با آن خانه انجام دهید در دست دارند پول بپردازید و موافقت آنها را جلب کنید؟
شاید هم آنها تصمیم بگیرند هرگز کار خاصی را برای شما انجام ندهند. شاید هم نه و تعهدی به شما داده باشند.
بهرحال چه تفاوتی میکند. مهم اینست که هرکس میخواهد آزاد باشد و خویش را از هیچ پتانسیلی محروم نکند.
حتی اگر نتوانید از پتانسیلی در حال حاضر بهره بگیرید یا خودتان قادر به بهره گیری از آن نباشید.
معمولا همهء انسانها اینطور هستند و اینرا درک میکنند و معمولا همه این حق را به رسمیت میشناسند و برایش اهمیت واقعی قایل میشوند.
نرم افزار انحصاری غیرانسانی است.
قوانین انحصاری شدید بر روی عموم عادلانه بنظر نمیرسند.
در یک حداقل آنها شبیه یک سیستم استثماری هستند.
شاید با مقدار کافی اغماض، بتوان گفت نرم افزار انحصاری همچون یک خانهء اجاره ایست.
شما چقدر بابت آن میپردازید؟
آیا نمیخواهید خانه ای داشته باشید که مال خودتان باشد؟ برای همیشه.
نقشهء آنرا داشته باشید و بتوانید با آن هر کاری را که میخواهید، برای خودتان یا دیگران انجام دهید.
و آیا اگر شما باوجود اینکه نقشهء آن خانه را ندارید، بتوانید از روی آن یک کپی عینا یکسان ایجاد کنید، عملی نامشروع است؟
آیا خانهء ایجاد شده به این روش متعلق به کس دیگری است؟
اوه یادم رفت! قرارداد!
بله اگر شما در قرارداد خود با صاحب خانه چنین عهدی کرده باشید که چنین کاری را هرگز انجام نخواهید داد، پس حتما نباید آنرا انجام دهید.
اما این یک قرارداد است؛ نه حق طبیعی آن صاحبخانه. اینطور نیست؟
اگر کس دیگری که چنین قراردادی را امضاء نکرده است یک خانهء کپی شده را به هر نحوی بدست بیاورد، مجرم است یا خانه نیز مال او نیست؟
شاید سوالهای پیچیده ای باشند.
میدانید، حتی در زمینهء قراردادها هم قوانینی وجود دارند که اجازهء گنجاندن هر بندی را در قرارداد نمیدهند.
چراکه از این امکان نیز در تاریخ سوء استفاده شده است.
انسانی که نیاز به چیزی دارد و مجبور به قرارداد بستن با کس دیگری است، گاهی ممکن است به شرایطی تن دردهد که آشکار نامعقول و غیرانسانی و حتی ضداجتماعی هستند.
پس آزادی در نرم افزار هم چیز عجیبی نیست.
اگر نرم افزار انحصاری مشروع هم باشد، نرم افزار آزاد هزار برابر مشروع تر است.
و نرم افزار آزاد انسانی، معقول، دوست اجتماع است.
چرا نرم افزار نباید آزاد باشد؟
نرم افزار باید آزاد باشد.
باید پرسید چرا نرم افزار باید انحصاری باشد؟
حداقل من هرگز یک خانهء اجاره ای را به یک خانه ای که مال خودم باشد ترجیح نمیدهم. همچنین نه برای هیچکس دیگری چنین آرزویی دارم.
آنهم خانه ای اجاره ای که عمدا برای استثمار طراحی شده است.
برای اینکه شما هیچگاه نتوانید مستقل و آزاد باشید.
برای اینکه همیشه محتاج و تحت کنترل باشید. بخاطر منافع عده ای! صاحبان آن خانه ها.
آنها هرگز نمیخواهند شما خانه ای آزاد داشته باشید و بتوانید خودتان خانه بسازید.
و این چهرهء فاسد و زشت این نوع تجارت کثیف است.
این تفکر، شیطانیست.
بسادگی، آزادی نرم افزار، همچون دموکراسی در زمینهء حکومت است.
در یک حکومت انحصاری، قدرت و نفوذ و اختیارات در دست عدهء معدودی است.
بشر پس از مدتها تجربه به این رسید که نباید اینطور باشد و عموم باید حقوق بیشتری داشته باشند و بر سرنوشت خود حاکمتر باشند.
و در این زمینه دموکراسی ایجاد شد و قوانینی که از این حقوق حفاظت کافی بعمل بیاورند.
از عموم در برابر انحصارگران قدرت و قدرتمندان.
یعنی آنهایی که منشاء و پتانسیل بزرگ فساد و ظلم هستند.
این تجربیات و ادراک و دستاورد بشر مدتها زمان برد. شاید بقدر تاریخ!
در زمینهء نرم افزار، حیطه، نو و بسیار سریع و گسترده و پیچیده بود.
حداقل در مقیاس خودش و با توجه به سرعت و گستردگی نظامی که در یک چشم برهم زدن، در مقیاس تاریخ بشر، گسترد.
بنابراین عجیب نیست که باوجود تجربهء یک تاریخ و راه دموکراسی و روشنی ذهن بشر امروز، بازهم نرم افزار آزاد عجیب بنظر میرسد و چندان جدی گرفته نمیشود.
آقای استالمن بارها به این نکات اشاره کرده است.
اما حتی در پیش اهل فن هم گاهی این مسایل همچون تعارف و ایدئال گری غیرعملی و اغراق بنظر میرسند.
اما براستی اینچنین نیست. حداقل آنقدرها هم اینطور نیست.
البته احتمالا اوضاع به وخامت آن تاریخ نیست. شاید بگویید خونهایی ریخته نمیشود و کسی بخاطر این نمیمیرد یا شکنجه نمیشود و رنج زیادی هم نمیبرد. ولی آیا براستی مطمئنید؟!
شاید هم اینطور نماند و شاید اکنون هم اینطور نیست.
نشانه ها چیزهای یکسانی میگویند در برابر تجربهء تاریخ. تنها مقیاس آن نامعلوم است. اما تقریبا کسی شک ندارد که مقیاس سریعا رو به رشد است.
نرم افزار آزاد بسادگی همان ماهیت است.
همان انسان. همان روابط. همان مسیر.
منتها در حیطه و جادهء دیگری که ابتدا باریک بود، اما امروز میرود که ابعاد بسیاری از زندگی بشر را تحت تاثیر و کنترل مستقیم خود درآورد.
بخاطر همین است که هر روز مهمتر از پیش بوده است.
و هر روز قدرتمندان در این زمینه تلاش میکنند تا قدرت بیشتری را کسب کنند و به بقای خویش ادامه دهند و امکانهای دیگر را از میان ببرند.
هر روز قوانین شدیدتر. هر روز سنگ اندازی بیشتر در راه آزادی.
نرم افزار آزاد شکوه انسانیست.
بدان احترام بگذارید.
بخاطر خودش.
بخاطر انسانیت و آزادی حقیقی.
هیچ چیز دیگری در آن نیست و نیازی نیست تا چیز دیگری نیز در آن باشد.
چرا که آن والاترین و منشاء تمام زیباییهاست.
آیا چیزی مثل پول از آن زیباتر است؟
حتی اگر شما عضو یک خانوادهء وابسته به دربار هستید؛ یا شاید فقط اینطور فکر میکنید!
بهرحال آزادگی را هرکسی میتواند داشته باشد و برای آن گام بردارد.
حداقل در راه آن سنگ اندازی نکند.
این تصمیمی است که هرکسی میتواند بگیرد.
ولی عجیب نیست که در تاریخ تنها معدودی از افراد صرفنظر از در خطر بودن منافع یا طمع های خود به دفاع از حق و راستی برخاسته اند.
نرم افزار را مانند یک خانه فرض کنید.
خانه ای که از کسی میخرید.
یا سفارش میدهید تا برایتان بسازند.
البته نه خانه هایی مثل بیشتر خانه های ما در این کشور!
بلکه خانه ای مدرن و اصولی و مجهز که به روش کاملا علمی و مهندسی طراحی و ساخته شده است.
اگر آنها نقشهء این خانه را به شما ندهند، برای اینکه شما برای تعمیرات به آنها وابسته باشید، برای اینکه نتوانید خانهء خود را در طولانی مدت ترمیم و بهینه سازی و بروز و تکمیل کنید و خانهء دیگری نخرید، برای اینکه نتوانید از روی آن خانه یک کپی بسازید، و غیره، آیا اینکار آنها انسانی خواهد بود؟
شما حق دارید نقشهء آن خانه را داشته باشید. گرچه آن خانه را شما طراحی نکرده و نساخته اید.
گرچه مالک آن کس دیگری بوده باشد و شما آنرا از او خریده باشید.
این حق طبیعی شما / حق اخلاقی شماست.
گرچه آن فروشنده این قدرت را داشته باشد که این کار را (دادن نقشه به شما) نکند.
گرچه مالک و طراح و سازندهء اولیهء آن خانه باشد.
بنظر من نرم افزار غیرآزاد و آزاد هم مشابه همین شرایط و نقطهء مخالف آن هستند.
اگر نقشه را نداشته باشید، نمیتوانید خودتان خانه را تعمیر کنید، تغییر دهید، گسترش دهید. حداقل اینکار بسیار سخت تر خواهد بود.
درمورد نرم افزار نیز اینکار آسانتر نیست بلکه بدون وجود کد منبع، تقریبا غیرممکن است.
حداقل درمورد خانه میتوان کارهایی کرد و به چیزهایی پی برد؛ در بعضی موارد به بیشتر یا حتی تمام چیزها.
میدانید، درمورد خانه ها بسیار راحتتر و شدنی تر است.
وجود قانونی در این زمینه که بگوید، فروشندگان خانه باید نقشهء کامل خانه را در اختیار خریداران (و حتی شاید مستاجران (فرضا برای تعمیرات و مشکلات پیش آمده)) بگذارند نامعقول بنظر نمیرسد و احتمالا باید از پیش موجود باشد! اینطور نیست؟
پس میتوان حتی در زمینهء نرم افزار هم انتظار چنین چیزی را داشت.
گرچه اکنون بشر هنوز به درک همگانی و قاطع این امر نرسیده است و راه دیگری را، بخصوص با اعمال نفوذ و تبلیغات منفعت برندگان انحصار، طی کرده و در پیش گرفته است.
حتی اگر شما خودتان متخصص ساختمان سازی یا حداقل بخشی از آن باشید، حتی اگر دوستی یا معتمدی برای اینکار داشته باشید، بدون نقشه کار شما بسیار سختتر خواهد بود و درمورد نرم افزار میتوان گفت اینکار تقریبا غیرممکن است. شما تقریبا هیچ دانش و راهی برای کنترل و تغییر و تعمیر آن نخواهید داشت و حتی نمیتوانید بطور کامل و قاطع بدانید آن نرم افزار براستی در پشت پرده چه میکند و چه خواهد کرد.
مثل خانه ای که ممکن است در آن دوربین و میکروفون مخفی هم کار گذاشته باشند و کارکرد آنرا هم بتوانند درصورت خواست خود، از راه دور کنترل کنند.
حداقل چنین امکانهایی وجود دارد.
درمورد نرم افزار میگویند شما حتی حق ندارید از طرز کار آن سر در بیاورید. مثلا با مهندسی معکوس.
این شدت اشتهای آنها را نشان میدهد!! و وخامت اوضاع را در مقایسه با یک خانه.
ضمنا انحصار نقشه در این زمینه، ولو باوجود پشتیبانی و تعهد، بازهم مشکلات انحصار مثل محدود بودن انتخابها به کمپانی و افراد معدودی و عواقب بعدی آن مثل تحمیل شرایط و قیمتها از جانب آنها را بدنبال خواهد داشت/میتواند داشته باشد. شاید اصلا شما به عللی نخواهید محدود و مجبور به رجوع به آنها باشید؛ حداقل وقتی این امکان میتواند وجود داشته باشد.
این سوء استفاده و انحصارهای استثماری چیزیست که قانون های مختلفی در زمینه های مختلف برای پیشگیری از آن وجود دارد. در زمینهء تجارت ما قوانین ضد انحصار را در این زمینه داریم که از این موارد و از موارد دیگری همچون همدست شدن شرکتهای مختلف برای تحمیل خواسته های خود جلوگیری میکنند.
پس این قوانین چیز ناموجود و نامعقولی نیستند، بلکه بدانها نیاز است.
معمولا این بیزینس است که باید کنترل شود، نه عموم!
بیزینس منشاء منافع و قدرت و ثروت، و فساد و لجام گسیختگی متعاقب آن در اثر نبود قوانین و کنترلهای مناسب است.
درحالیکه در زمینهء نرم افزار امروز این روند معکوس شده است.
و قوانین و کنترلها و محدودیتها و وظایف و تعهدها بیشتر برروی عموم هستند تا صاحبان سرمایه و شرکتها و ابرشرکتها.
شما فکر میکنید آیا حق دارید از روی آن خانه یک کپی بسازید؟ اگر شما خودتان متخصص اینکار باشید یا بتوانید اینکار را کامل و بی نقص انجام دهید. شاید هم دوستی داشته باشید که بتواند اینکار را برای شما انجام دهد. چه ارزانتر و چه نه.
اینکه این کار تا چه حد راحت و کم خرج باشد و از عهدهء همگان بربیاید چه تفاوتی ایجاد میکند؟
آیا منافع عده ای و امکان ایجاد یک تجارت دلخواه و گسترده برای آنها معیار ایجاد قانون و محدودیت است یا منافع و نیاز عموم؟
اگر عموم بتوانند اینکار را بکنند، پس میکنند و به کسی هم نیاز ندارند.
همواره نیز کسانی خواهند بود که طرحهای جدید کافی بدهند و نیازهای سفارش داده شده را برآورند، ولو برایشان منفعت مادی هم نداشته باشد. همچنانکه در نرم افزار آزاد این مطلب ثابت شده است.
و البته که اگر نیازی باشد، معمولا کسانی نیز پیدا میشوند که حاضر باشند برایش بهایی را بپردازند یا اگر توانا باشند از آن برای منفعت عمومی حمایت کنند.
فکر میکنید حق دارید خانهء خریداری شده را تغییر دهید؟ بهینه سازی کنید؛ گسترش دهید.
شاید برای دوستتان، شاید برای خودتان، شاید برای خیلی ها، شاید رایگان و شاید هم با دریافت دستمزد.
آیا نسخهء کپی شده متعلق به کس دیگریست؟
و آیا شما این حق را نداشته اید؟
آیا شما نباید بتوانید هیچکدام از این کارها را خودتان انجام دهید؟
حتما باید به کسی و افراد معدودی که کنترل آنچه را که شما میتوانید با آن خانه انجام دهید در دست دارند پول بپردازید و موافقت آنها را جلب کنید؟
شاید هم آنها تصمیم بگیرند هرگز کار خاصی را برای شما انجام ندهند. شاید هم نه و تعهدی به شما داده باشند.
بهرحال چه تفاوتی میکند. مهم اینست که هرکس میخواهد آزاد باشد و خویش را از هیچ پتانسیلی محروم نکند.
حتی اگر نتوانید از پتانسیلی در حال حاضر بهره بگیرید یا خودتان قادر به بهره گیری از آن نباشید.
معمولا همهء انسانها اینطور هستند و اینرا درک میکنند و معمولا همه این حق را به رسمیت میشناسند و برایش اهمیت واقعی قایل میشوند.
نرم افزار انحصاری غیرانسانی است.
قوانین انحصاری شدید بر روی عموم عادلانه بنظر نمیرسند.
در یک حداقل آنها شبیه یک سیستم استثماری هستند.
شاید با مقدار کافی اغماض، بتوان گفت نرم افزار انحصاری همچون یک خانهء اجاره ایست.
شما چقدر بابت آن میپردازید؟
آیا نمیخواهید خانه ای داشته باشید که مال خودتان باشد؟ برای همیشه.
نقشهء آنرا داشته باشید و بتوانید با آن هر کاری را که میخواهید، برای خودتان یا دیگران انجام دهید.
و آیا اگر شما باوجود اینکه نقشهء آن خانه را ندارید، بتوانید از روی آن یک کپی عینا یکسان ایجاد کنید، عملی نامشروع است؟
آیا خانهء ایجاد شده به این روش متعلق به کس دیگری است؟
اوه یادم رفت! قرارداد!
بله اگر شما در قرارداد خود با صاحب خانه چنین عهدی کرده باشید که چنین کاری را هرگز انجام نخواهید داد، پس حتما نباید آنرا انجام دهید.
اما این یک قرارداد است؛ نه حق طبیعی آن صاحبخانه. اینطور نیست؟
اگر کس دیگری که چنین قراردادی را امضاء نکرده است یک خانهء کپی شده را به هر نحوی بدست بیاورد، مجرم است یا خانه نیز مال او نیست؟
شاید سوالهای پیچیده ای باشند.
میدانید، حتی در زمینهء قراردادها هم قوانینی وجود دارند که اجازهء گنجاندن هر بندی را در قرارداد نمیدهند.
چراکه از این امکان نیز در تاریخ سوء استفاده شده است.
انسانی که نیاز به چیزی دارد و مجبور به قرارداد بستن با کس دیگری است، گاهی ممکن است به شرایطی تن دردهد که آشکار نامعقول و غیرانسانی و حتی ضداجتماعی هستند.
پس آزادی در نرم افزار هم چیز عجیبی نیست.
اگر نرم افزار انحصاری مشروع هم باشد، نرم افزار آزاد هزار برابر مشروع تر است.
و نرم افزار آزاد انسانی، معقول، دوست اجتماع است.
چرا نرم افزار نباید آزاد باشد؟
نرم افزار باید آزاد باشد.
باید پرسید چرا نرم افزار باید انحصاری باشد؟
حداقل من هرگز یک خانهء اجاره ای را به یک خانه ای که مال خودم باشد ترجیح نمیدهم. همچنین نه برای هیچکس دیگری چنین آرزویی دارم.
آنهم خانه ای اجاره ای که عمدا برای استثمار طراحی شده است.
برای اینکه شما هیچگاه نتوانید مستقل و آزاد باشید.
برای اینکه همیشه محتاج و تحت کنترل باشید. بخاطر منافع عده ای! صاحبان آن خانه ها.
آنها هرگز نمیخواهند شما خانه ای آزاد داشته باشید و بتوانید خودتان خانه بسازید.
و این چهرهء فاسد و زشت این نوع تجارت کثیف است.
این تفکر، شیطانیست.
بسادگی، آزادی نرم افزار، همچون دموکراسی در زمینهء حکومت است.
در یک حکومت انحصاری، قدرت و نفوذ و اختیارات در دست عدهء معدودی است.
بشر پس از مدتها تجربه به این رسید که نباید اینطور باشد و عموم باید حقوق بیشتری داشته باشند و بر سرنوشت خود حاکمتر باشند.
و در این زمینه دموکراسی ایجاد شد و قوانینی که از این حقوق حفاظت کافی بعمل بیاورند.
از عموم در برابر انحصارگران قدرت و قدرتمندان.
یعنی آنهایی که منشاء و پتانسیل بزرگ فساد و ظلم هستند.
این تجربیات و ادراک و دستاورد بشر مدتها زمان برد. شاید بقدر تاریخ!
در زمینهء نرم افزار، حیطه، نو و بسیار سریع و گسترده و پیچیده بود.
حداقل در مقیاس خودش و با توجه به سرعت و گستردگی نظامی که در یک چشم برهم زدن، در مقیاس تاریخ بشر، گسترد.
بنابراین عجیب نیست که باوجود تجربهء یک تاریخ و راه دموکراسی و روشنی ذهن بشر امروز، بازهم نرم افزار آزاد عجیب بنظر میرسد و چندان جدی گرفته نمیشود.
آقای استالمن بارها به این نکات اشاره کرده است.
اما حتی در پیش اهل فن هم گاهی این مسایل همچون تعارف و ایدئال گری غیرعملی و اغراق بنظر میرسند.
اما براستی اینچنین نیست. حداقل آنقدرها هم اینطور نیست.
البته احتمالا اوضاع به وخامت آن تاریخ نیست. شاید بگویید خونهایی ریخته نمیشود و کسی بخاطر این نمیمیرد یا شکنجه نمیشود و رنج زیادی هم نمیبرد. ولی آیا براستی مطمئنید؟!
شاید هم اینطور نماند و شاید اکنون هم اینطور نیست.
نشانه ها چیزهای یکسانی میگویند در برابر تجربهء تاریخ. تنها مقیاس آن نامعلوم است. اما تقریبا کسی شک ندارد که مقیاس سریعا رو به رشد است.
نرم افزار آزاد بسادگی همان ماهیت است.
همان انسان. همان روابط. همان مسیر.
منتها در حیطه و جادهء دیگری که ابتدا باریک بود، اما امروز میرود که ابعاد بسیاری از زندگی بشر را تحت تاثیر و کنترل مستقیم خود درآورد.
بخاطر همین است که هر روز مهمتر از پیش بوده است.
و هر روز قدرتمندان در این زمینه تلاش میکنند تا قدرت بیشتری را کسب کنند و به بقای خویش ادامه دهند و امکانهای دیگر را از میان ببرند.
هر روز قوانین شدیدتر. هر روز سنگ اندازی بیشتر در راه آزادی.
نرم افزار آزاد شکوه انسانیست.
بدان احترام بگذارید.
بخاطر خودش.
بخاطر انسانیت و آزادی حقیقی.
هیچ چیز دیگری در آن نیست و نیازی نیست تا چیز دیگری نیز در آن باشد.
چرا که آن والاترین و منشاء تمام زیباییهاست.
آیا چیزی مثل پول از آن زیباتر است؟
حتی اگر شما عضو یک خانوادهء وابسته به دربار هستید؛ یا شاید فقط اینطور فکر میکنید!
بهرحال آزادگی را هرکسی میتواند داشته باشد و برای آن گام بردارد.
حداقل در راه آن سنگ اندازی نکند.
این تصمیمی است که هرکسی میتواند بگیرد.
ولی عجیب نیست که در تاریخ تنها معدودی از افراد صرفنظر از در خطر بودن منافع یا طمع های خود به دفاع از حق و راستی برخاسته اند.