ar1358
2 December 2007, 05:58 AM
گزارش تحليلي فارس
مناقشه بر سر مليت خودروي ايراني
خبرگزاري فارس:40 سالي بود كه با پيكان خو گرفته بوديم، با آن زندگي كرديم و روزگار گذارنده بوديم. هركجا ارابه ايرانخودرو ميديديم پيكان جلوي چشممان ظاهر ميشد. وقتي اسم خودرو برده ميشد پيكان در ذهنمان تداعي ميشد.
تقصير ما نبود رقيبي براي اين خودرو در بازار نبود. آنقدر اين خودرو برايمان تكراري شده بود كه كوچكترين تغيير حتي در حد تغيير يك دكمه كوچك داشبرد هم آنرا برايمان از آخرين مدل مرسدس بنز جذابتر و زيباتر ميكرد. شيشههاي برقي و سيستم تهويه هواي ديجيتال و صندوق عقب برقي و ساندروف و آينه بغل برقي و صندليها تهويهدار گرمكننده و سردكننده كجا بود. همين كه راه ميرفت برايمان كافي بود. اگر برف پاكن و قالپاقهاي آن هم يك زمان جزو آپشن به حساب مي آمد و مجبور ميشديم از بيرون تهيه كنيم باز هم از خريدن پيكان و تحويل گرفتن آن بعد از يكسال و اندي ذوقزده ميشديم و كلي لذت ميبرديم.در چنين شرايطي كه پيكان مرسدس بنزمان بود ، حضور سمند برايمان بيشتر به يك رؤيا شبيه بود تا واقعيت. يعني ميشد باور كرد؟ پيكان بدون تيغه برفپاكن و قالپاق كجا و سمند كجا؟ بعد از 40 سال توليد هنوز برف پاكنهايمان از چپ به راست ميزد.با پيكان به همه نقطه كورهاي روزهاي باراني و برفي عادت كرده بوديم.پذيرفته بوديم كه بايد برف پاكن از چپ به راست بزند.حتي اگر تمام دنيا برعكس اين جهت عمل مي كرد. در چنين شرايطي بود كه سمند آمد.
يعني باور كردني بود؟آمدنش با حرف و حديثهاي زيادي همراه بود. ايراني نيست، انگليسيها طراحي كردند،مالزياييها به ما فروختند، موتور پژو روي آن سواراست و... .
موتور ملي توليد كرديم باز هم حرف و حديثها تمام نشد .
زمان گذشت ، سمند جاي خود را در كشورمان باز كرد. وقتي اولين سري سمند با نام ايراني در كشورهاي ديگر پا به عرصه وجود گذاشت بيشتر باورمان شد كه ما هم خودرو ساز شديم. افتخار كرديم و حضور آنرا مغتنم شمرديم. به تواناييمان ايمان آورديم. اگر پژو به ما اجازه نداد كه اسم پيكان آردي بر خودروي طراحي شده با موتور پيكان و بدنه پژو بگذاريم با آمدن سمند تا حدودي دردهايمان التيام گرفت.امروز وقتي سمند را بر پژوي فرانسويها ترجيح مي دهيم به خود مي باليم.مطمئنيم كه باور داشتن به توانايي اولين لازمه موفقيت و پيروزي است.پس باور داريم كه مي توانيم .
*تاريخ نامه سمند:
تا همين 2 سال پيش مردم فكر مي كردند كه پيكان يك خودرو ملي است. همان پيكان ايراني يا هيلمن انگليسي كه در سال 1345 طي قراردادي بين ايران خودرو و تالبوت از امكان مونتاژ و ساخت در ايران برخوردار شد.
از ارديبهشت 46 كه خيابانهاي تهران اولين پيكان را به خود ديد ، آرام آرام صنعت خودرو سازي كشورمان شاهد شكل گيري قطعه سازان بزرگ و كوچك براي ساخت قطعات پيكان شد. به قدري حركت آنها در توليد قطعات پيكان جالب شكل گرفت كه كپي كاري آنها به روش مهندسي معكوس سبب شد تا ايران به جايي برسد كه خود اقدام به صادرات قطعه به اروپا و آمريكا نمايد.
با توليد قطعات اين خودرو در داخل، علي رغم توقف خط توليد پيكان تالبوت انگلستان ، پيكان ايران به راه خود ادامه داد و تا سال 84 همچنان خودروي محبوب مردم بود. راحت و در همه جا تعمير مي شد. ارزان بود و كم هزينه، به طوري كه تا سال 80 توليد همين خودرو به عنوان پرمشتري ترين خودرو مطرح بود.هرچند در سال 84 با عنوان يك خودروي آلاينده كه بايد درس عبرت تمام خودرهاي آلاينده شود به موزه سپرده شد.
سياستهاي دولت براي تحول در صنعت خودروسازي و انگيزه براي توليد يك خودرو كه عمده آن ساخت داخل بوده و از تكنولوژي جديدتري نيز نسبت پيكان برخوردار باشد، ايران خودرو را به سمت يك خودروي ملي كه بعدها سمند ناميده شد سوق داد.
و اينگونه بود كه به همت متخصصان و مهندسان داخلي سمند خلق شد و خط توليد آن در سال 80 توسط رئيس جمهور وقت رسما افتتاح شد.
در 25 ارديبهشت 85، پيكان به عنوان قديمي ترين خودروي كشور به موزه و نمايشگاه دائمي محصولات ايران خودرو سپرده مي شود. در آن روز تاريخي براي خودروي كشور جهانگيري وزير وقت صنايع و معادن كشور بر روي آخرين پيكاني كه از خط توليد خارج شد، نوشت: "پيكان ارابهاي بود كه صنعت خودرو بر دوش آن شكل گرفت و امروز به موزه ميرود تا نظاره گر اعتلاي اين صنعت باشد".
منطقي مدير عامل ايران خودرو نيز در همين روز اعلام كرد: وداع با پيكان به معناي آغاز دوران جديدي در صنعت خودروي كشور است.
وي در روز وداع با پيكان گفته بود: ايران خودرو سه سال است كه صاحب برند و اعتبار جهاني در بين خودروسازان دنيا شده و سمند را با افتخار به بازارهاي عرضه كرده كه با اقبال بسيار خوبي نيز رو به رو شده و اين استقبال را ميتوان در سوريه، سنگال، مصر، ونزوئلا، چين و روسيه ديد.
با ورود سمند به عرصه خودروسازي، آرم ايران خودرو نيز شكل گرفت و روحي تازه يافت. ارابه باستاني با شمايلي از يك اسب كه از دهه 40 بر جاده خودروسازي كشور حركت مي كرد، جاي خود را به اسبي مي دهد كه در نهايت زيبايي توسط مرحوم استاد مرتضي مميز به تصوير كشيده شده بود و از آن پس، خودرو سازي كشور شاهد تاخت وتاز اسب تازه نفس در جاده هاي كشور و بلكه جهان مي شود.
تولد سمند سر آغاز حركت رو به جلوي خودروسازي كشور و حضور در عرصه هاي جهاني بود .
_ خودروي ملي از منظر نمايندگان مجلس
هاشمي: خودروي ملي بايد حمايت شود
سيد حسين هاشمي عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس مي گويد: شركتهاي خودرو سازي به جاي تضعيف يكديگر، بايد براي ساخت و بهبود خودروي ملي با هم مشاركت كنند.
وي افزود: اين شركتها در زمينه ساخت خودرو انحصاري عمل نكنند و در عين رقابت ، اصل رفاقت را در ارائه محصول و خدمت به مردم را از ياد نبرند.
نماينده مردم ميانه در مجلس شوراي اسلامي اضافه كرد: آنها بايد نهايت تلاش خود را به كارگيرند تا بتوانند محصولاتي بي نقص را به جامعه عرضه كنند.
وي در پاسخ به اين سوال كه خودروي ملي بايد چه ويژگيهايي داشته باشد گفت: سمند يك خودروي ملي است چرا كه برند آن متعلق به كشور ايران است و به هر جاي دنيا هم صادر شود هيچ خودروساز خارجي نمي تواند مانع صادرات آن شود.
هاشمي افزود: شركت ايران خودرو به راحتي مي تواند با كشورهاي مختلف براي صادرات سمند قرارداد بندد و به توسعه همكاريها با آنها بپردازد.
وي با انتقاد به حركت برخي خودرو سازان براي زير سوال بردن خودروي ملي گفت: زير سوال بردن يكديگر حركت صحيحي نيست، كما اينكه بسياري از كشورها مانند چين نيز براي تسلط خود بر ساخت خودرو اقدام به كپي سازي و مشابه سازي نمودند، كشور ما نيز از اين امر مستثني نيست.
اين عضو كميسيون صنايع يادآور شد: همين كه ما توانسته ايم خودروي را طراحي كنيم كه از برند ايراني برخوردار است و هم اكنون تحت ليسانس كشوري خاص نيست خود ارزشمند است و حرفهاي و حديث مطرح فاقد اهميت مي باشند.
وي گفت: ما با اين نظر موافق نيستم كه خودروي ملي بايد صددرصد ساخت خودمان باشد، چراكه در هيچ جاي جهان ا نجام اين كار اقتصادي نيست، يعني اگر واردات حتي يك قطعه باعث كاهش هزينه ها مي شود بايد اين كار را انجام داد.
هاشمي در ادامه خواستار اجراي سريعتر اصل 44 شد و افزود: با واگذاري شركتهاي خودرو سازي به بخش خصوصي، قطعا كشورمان به نتايج بهتري در عرصه خودرو سازي خواهد رسيد.
فولادگر: " سمند"شايسته عنوان خودرو ملي است
حميدرضا فولادگر عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس به خبرنگار فارس گفت: با همت متخصصان داخلي سمند از اين امكان برخوردار شده كه داراي يك برند ايراني باشد ، حال به نظر من نبايد به توليد يك خودروي جديد، محصول زحمات آنها را زير سوال برد.
وي افزود: اينكه شركتهاي خودروسازي بتوانند با يكديگر رقابت كرده و به محصولات جديدي دست يابند ارزشمند است ولي اينكه تلاش يكديگر را ناديده گرفته و به آن خدشه وارد كنند شايسته نيست.
اين عضو كميسيون صنايع و معادن خاطر نشان كرد:سمند همان پژو نيست ، چراكه تغييرات اساسي در پلت فرم، نيروي محركه و ... حاصل شده است و محصول تلاش نيروي كارشناس داخلي است.
وي گفت: به نظر من عنوان خودروي ملي شايسته خودرويي است كه از پلت فرم تا كل اجزاي آن مبتني بر دانش داخلي توليد شود، در سمند نيز درصد خودكفايي بالا است.
فولادگر تاكيد كرد: در رقابت نبايد اقدام به تخطئه يكديگر كرد.
استكي: نفي تلاشهاي صورت گرفته در خصوص خودروي ملي صحيح نيست
حسين استكي عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: به اعتقاد من خودرويي مي تواند ملي باشد كه تحت ليسانس كشور خودمان باشد و در توليد آن از طراحي تا ساخت، از مغز و توان داخلي بهره گرفته شود كه سمند نيز از اين امر مستثني نيست.
وي افزود: اينكه در صنعت كشور رقابت براي توليد بيشتر و بهبود كيفيت محصولات بيشتر شده ارزشمند است ولي اينكه قرار باشد شركتهاي خودروسازي تلاش يكديگر را نفي كنند صحيح نيست.
اين عضو كميسيون صنايع يادآور شد: هر شركت خودرو سازي مي تواند به عرضه محصولات جديد بپردازد و بازار خود را داشته باشد ولي نبايد به زير سوال بردن شركت ديگر بپردازد.
وي گفت: توليد خودروهاي جديدي كه به همت نيروي داخلي ساخته شود(از كوچكترين تا بزرگترين قطعات) بر افتخارات صنعت ملي كشور مي افزايد و خود مظهر قدرت ملي محسوب مي شوند.
استكي خاطر نشان كرد: ورود شركتهاي خودرو سازي به عرصه رقابت، قطعا در آينده نزديك مي تواند ما را به محصولاتي با كيفيت بهتر برساند.
ملكي: خودرويي كه بالاي 80 درصد آن توليد داخلي باشد ملي است
ولي ملكي مخبر كميسيون صنايع و معادن به خبرنگار فارس گفت: به نظر من خودرويي چون سمند كه بالاي 80 درصد آن توليد داخل است، يك خودروي ملي مي باشد.
وي افزود: اينكه فكر كنيم خودرويي مي تواند عنوان ملي داشته باشد كه 100 درصد آن توليد داخل باشد، صحيح نيست چراكه در اقتصاد امروز، صرفه و صلاح اقتصادي در اين مساله وجود ندارد.
نماينده مردم مشكين شهر در مجلس شوراي اسلامي با انتقاد به برخي حركت خودرو سازان براي زير سوال بردن خودروي ملي اظهارداشت: هر توليد يا خدمت، نظريه، تئوري ، عمل و حركتي كه ملي باشد مورد تاييد و افتخار است و هركس كه در مقابل آن بايستد بايد به بازبيني در انديشه هاي خود بپردازد.
وي افزود: پلت فرم سمند متعلق به ايران است و به هيچ كشور غير اختصاص ندارد.
ملكي در تعريف خود از خودروي ملي گفت: خودرو يا هر كالاي ملي ديگر، كالايي است كه از طراحي تا مونتاژ و ساخت يعني حدود 80 درصد آن، توسط كارآفرينان، مهندسان و كارگران داخلي توليد شده باشد.
وي افزود: عنوان ملي را مي توان بر كالايي نهاد كه مبتني بر اصول اوليه كشورمان يعني استقلال ، آزادي و جمهوري اسلامي، ايران را در استقلال بيشتر كمك كند و از وابستگي به ساير بكاهد.
كاتوزيان: زير سوال بردن خودروي ملي سرپوش گذاشتن بر سياست مونتاژ كاري
حميدرضا كاتوزيان عضو كميسيون صنايع و معادن گفت: ايران خودرو بايد از ملي بودن سمند دفاع كند، چراكه اين خودرو داراي شناسنامه ايراني است.
وي افزود: پلت فرم سمند نوع ارتقا يافته پژو 405 است كه استايل و تزئينات داخلي آن به طور كامل توسط مهندسان داخلي طراحي شده است، هرچند از مشاوران خارجي نيز در اين مسير بهره گرفته شده است.
اين نماينده مردم تهران خاطرنشان كرد: زير سوال بردن سمند به عنوان خودروي ملي سرپوش نهادن بر فعاليتهاي مونتاژ كاري خودرو توسط كساني است كه خود سمند را زير سوال مي برند.
* خودروي ملي از منظر خودرو سازان
منطقي: دنيا سمند را به عنوان خودروي ايراني پذيرفته است
منوچهر منطقي مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو در گفت وگو با خبرگزاري فارس اظهارداشت: در حالي كه دنيا سمند را پذيرفته و اين خودرو به نام ايران در سازمان ثبت جهاني به ثبت رسيده است، مصداق بارز آن توليد و صادرات اين خودرو در اقصي نقاط جهان است.
وي افزود: آنچه در مورد سمند مهم است اينكه مهندسي اين خودرو توسط مهندسان ايراني صورت گرفته و اكنون نيز در داخل كشور ساخت و توليد مي شود.
مديرعامل ايران خودرو گفت: در حال حاضر موتور ملي به عنوان تنها موتور دوگانه سوز جهان در ايران توليد مي شود كه اين مساله نيز خود از افتخارات كشورمان به حساب مي آيد.
وي افزود: ايران خودرو براي سرمايه گذاري بر روي سمند 400 ميليارد تومان كه البته با در نظر گرفتن سود برخي وامهاي اخذ شده در اين راستا، در مجموع حدود 530 ميليارد تومان هزينه نموده است.
منطقي گفت: اگر خودروساز ديگري قرار باشد مجددا اقدام به ساخت خودرويي مشابه سمند نمايد بدون در نظر گرفتن بحث تورم بايد حداقل همين ميزان رقم هزينه كند.
مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو خاطرنشان كرد: در حال حاضر ما در ايران خودرو بخشي براي خودروهاي سفارشي داريم ، به طوري كه مبتني بر درخواست مردم اقدام به تغيير رنگ و شكل و شمايل سمند مي كنيم، در حالي كه در گذشته از چنين امكاني برخوردار نبوديم و براي هر تغيير نياز به اجازه داشتيم.
وي افزود: ما اكنون به راحتي مي توانيم سمند را به هرنقطه دنيا صادر كنيم و براي اين كار نيز نيازي به اجازه از كسي نيست، ارائه انواع خودروهاي سمند در چند سال اخيرنظير سمند ال ايكس، سمند سال ، سرير و سورن از دلايل اين موضوع است.
منطقي در خصوص واردات قطعات خودروي ملي گفت: بعضا ساخت برخي قطعات در داخل كشور مقرون به صرفه نيست لذا سعي مي كنيم به لحاظ صرفه اقتصادي برخي قطعات را وارد نماييم كه اين مساله در سراسر جهان مرسوم است و خاص ايران خودرو نيست.
قلعه باني:خودروي ملي تا ابد ملي نيست
احمد قلعه باني مديرعامل گروه خودرو سازي سايپا در گفت وگو با خبرگزاري فارس اظهارداشت: خودرو يا هركالاي ملي بايد نشات گرفته از فرهنگ آن كشورباشد و در روند طراحي و توليد به اين مهم توجه شود.
وي افزود: پلت فرم و موتور 60 درصد ارزش يك خودرو را تشكيل مي دهند و لذا براي ملي بودن يك خودرو بايد حداقل پلت فرم و موتور آن طراحي خود صنعت و متخصصان آن صنعت باشد.
مديرعامل گروه خودرو سازي سايپا گفت: فرش را يك كالاي ملي مي دانند چراكه توسط هنرمندان ايراني طراحي شده است، يا مثلا فردوسي را شاعر ايراني مي دانند چراكه حضور و حياتش در ادبيات ايران اثرگذار بوده است.
وي افزود: پلت فرم سمند مربوط به 25 يا 30 سال پيش است كه خود به طراحي شركتهاي انگليسي مربوط است كه اكنون ساخت آن در ايران صورت مي گيرد.
قلعه باني اضافه كرد: از طرفي بايد در نظر گرفت وقتي يك خودرو، ملي شد قرار نيست تا ابد ملي باشد.
غلامي:مهم ايده سمند است كه ايراني است
سيروس غلامي مديرعامل ايران زاگرس خودرو در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس گفت: چنين تعريفي كه از صفر تا 100 يك خودرو ساخت داخل باشد تا ملي ناميده شود، وجود ندارد، چراكه ما قرار نيست چرخ را دوباره بسازيم و آن را به عنوان يك اختراع به نام خودمان ثبت كنيم.
وي افزود: ما مي توانيم چرخي را كه توسط ديگران ساخته شده با تغييراتي براي مصرف خودمان بومي كنيم.
مديرعامل ايران زاگرس خودرو با اشاره به تاريخچه پيكان در ايران گفت: پيكان همان هيلمن انگليسي بود كه خطوط توليد آن را در ايران به راه افتاد و حدود 40 سال به توليد آن طبق شرايط خاص ايران پرداخته شد.
وي افزود: تعريف ملي بودن يك كالا انعطاف پذير است، چنانچه مردم زماني با توجه به سالهاي توليد پيكان ديگر مردم آن را خودروي ملي مي دانستند.
غلامي گفت: وقتي مردم پيكان را ملي تصور مي كردند ، به اين فكر نمي كردند كه پلت فرم و موتور آن ساخت كجا است.
وي اضافه كرد: اگر قرار باشد پيكان يك خودرو ملي تصور شود، قطعا سمند 100 درصد ملي است.
مديرعامل ايران زاگرس خودرو با بيان اينكه كشورهايي كه بين 80 تا 100 سال سابقه توليد خودرو را نيز دارند اكنون چنين نمي كنند كه صد در صد يك خودرو را خودشان توليد كنند چراكه تجربه به آنها ثابت كرده كه انجام اين كار با معادلات اقتصادي سازگار نيست.
وي با انتقاد به تعريف عده اي از خودروي ملي گفت: برخي فكر مي كنند كه اگر خودرويي بالاي 50 درصد آن در داخل توليد شود خودروي ملي است، ولي به اعتقاد من چنين تعريفي وجود ندارد.
غلامي گفت: به نظر من خودرو ملي خودرويي است كه در مراحل مختلف ايده تا ساخت آن از توان مهندسي و علمي متخصصان ايراني بهره گرفته شود ولي اين به معناي اين نيست كه 100 درصد آن ايراني باشد تا ملي محسوب شود.
وي افزود: اينكه روزي بتوانيم 100 درصد يك خودرو را خودمان طراحي كنيم ، ارزشمند است و مي تواند آن محصول را ملي تر سازد .
مديرعامل ايران زاگرس خودرو گفت: اينكه پلت فرم سمند از پژو اقتباس شده مهم نيست، مهم اين است كه اين محصول در داخل كشور و توسط جوانان متخصص همين مملكت توليد شده و امروز با افتخار حق توزيع آن را در خارج از مرزهاي كشور داريم.
وي افزود: آنچه در خصوص سمند ارزشمند است اينكه امتياز و برند آن متعلق به ايران عزيز است.
صمدي نيا: توان ساخت كنترل كننده موتور سمند در كشور وجود دارد
حميدرضا صمدي نيا مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: توان ساخت كنترل كننده موتور سمند در داخل وجود دارد، در حالي كه مي بينيم از فرانسه وارد مي شود و خود بعضا به دليل غيربومي بودن مساله آفرين است.
وي افزود: در حالي كه توان ساخت قطعات بسياري از سمند در داخل وجود دارد به نظرم نيازي به واردات آنها نيست.
مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار در خصوص معروفترين خودروي ملي جهان به فولكس واگن اشاره كرد و گفت: فولكس در آلمان از پرتيراژترين خودروهاي ملي جهان بود.
وي افزود: با به وجود آمدن شركتهاي چندمليتي ديگر بحث ملي مطرح نيست و تعريف شهروند در دنيا مبتني بر شهروندان كمپانيها گرفته است.
صمدي نيا گفت: زماني پيكان خودروي ملي به حساب مي آمد و پيش از آن نيز جيپ شهباز پارس خودرو، الان نيز سمند به عنوان خودروي ملي مطرح است.
وي با بيان اينكه سمند به لحاظ وزني 40 درصد و به لحاظ قيمت ( با2 هزار دلار ارز بري) 30 درصد وابستگي دارد در حالي كه اين ميزان وابستگي قابل تقليل است.
مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار گفت: ورقه بدنه سمند (با پوشش دو رويه گالوانيزه) از ژاپن وارد مي شود ، آي سي يو يا كنترل كنند موتور آن از فرانسه مي آيد.
وي افزود: شركت تحقيقات موتور ايران وابسته به ايران خودرو انواع آي سي يو را توليد مي كند كه بنابه دلايلي از آنها بهره گرفته نمي شود،در عوض به واردات از فرانسه اقدام مي شود كه خود سالي بيش از يك ميليارد دلار به صنايع خودرو سازي ايران قطعه مي فروشد.
صمدي نيا گفت: هزينه طراحي پژو 405 كه سمند اقتباسي از آن است قبلا پرداخت شده است لذا اكنون سمند از يك برند ايراني برخوردار است كه كسي نمي تواند جلوي صادرات آن را بگيرد.
تهرانچي:صنعت خودرو سازي نيازمند انقلاب اساسي است
مسعود تهرانچي مديرعامل كارخانه اتومبيل ايران در گفت وگو با فارس اظهارداشت: به جاي بحث در خصوص اينكه خودرويي ملي هست يا نيست بايد انقلاب و تحول اساسي در صنعت خودرو سازي كشورمان ايجاد كنيم و اينكه 50 يا 60 درصد خودرويي دست ساز است دلخوش نكنيم.
وي افزود: در اين مسير خصوصي سازي شركتهاي خودرو سازي اولين گام است.
كارشناس ارشد دادگستري در امور خودرو تاكيد كرد: تعريف من از خودروي ملي خودرويي است كه از اولين تا آخرين قطعه آن از ابتكارات و خلاقيت متخصصان ايراني ساخته شود، به نظر من خلاقيت و ابتكار در عرصه خودروسازي ما زماني بروز و ظهور مي يابد كه از قالب دولتي خارج شود.
وي افزود: خودروسازيهاي ما در پشت درهاي بسته به پيشرفت نمي رسند و در اين مسير بايد حركتهاي رقابتي را آغاز كنند كه نتيجه آن صدور محصولات رقابت پذير به بازارهاي بين المللي باشد.
زالي: موتور سمند را هم ملي كرديم
محمد زالي مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو در گفت وگو با فارس مي گويد: از ابتداي آذرماه امسال حدود 30 موتور ملي توليد شده كه تا آخر اين ماه به 200 موتور مي رسد و به خواست خدا تا دو ماه ديگر، كليه موتورهاي سمند توليدي ، ملي مي شود.
وي با بيان اينكه مهم نيست كه برخي سمند را ملي نمي دانند افزود: اينكه سمند ملي هست يا نيست مهم نيست، مهم اين است كه اين خودرو در ساير كشورها با برند ايراني عرض اندام مي كند.
مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو خاطر نشان كرد: مالكيت خودروي ملي ثابت شده است و امروز همان كساني كه روزگاري در ايران خودرو فعاليت كرده و حتي مسئوليتهايي در پروژه سمند داشتند، اين خودرو را و ملي بودن آن را به ناحق زيرسوال مي برند.
وي افزود: ما قدم اول يعني بحث مالكيت را در خصوص خودروي ملي برداشته ايم و خود را صاحب برند ايراني نموده ايم.
زالي گفت: برخي حرفها و حديثها در ايراد به سمند به عنوان خودروي ملي به موتور آن بازمي گشت كه اكنون به ياري خدا موتور آن نيز ملي شده است، مي ماند برخي قطعات كه از خارج وارد مي شود كه آن نيز طبيعي است.
وي افزود: وقتي وسايل يك خانه خارجي و وارداتي است دليل نمي شود مالكيت آن خانه خارجي باشد، در مورد سمند نيز چنين است، مالكيت و موتور آن داخلي است برخي قطعات نيز بنابر نياز و صرفه اقتصادي از خارج وارد مي شود .
مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو گفت: ايران در خصوص سمند از دو نوع مالكيت برخوردار است؛ مالكيت در طراحي و ساخت بدنه كه اين مساله خود بسيار ارزشمند است.
* خودروي ملي از منظر فعالان عرصه خودرو
ليلاز: عدم وابستگي تكنولوژيكي و برندي، يك خودرو را ملي مي كند
سعيد ليلاز يكي از فعالان عرصه خودرو است كه درگفت وگو با خبرنگار اقتصادي فارس مي گويد: به نظر من خودرويي مي تواند ملي محسوب شود كه به لحاظ تكنولوژيكي و برندي وابسته به هيچ اسمي نباشد.
وي افزود: سمند يك خودروي ملي است كه گرچه نيازمند به روز شدن است ولي خود نياز به برند قرضي ندارد ، چراكه از يك برند ايراني برخوردار است.
ليلاز به وجود سوء تفاهمي در بين خودروسازان اشاره كرد و گفت: برخي فكر مي كنند كه خودروملي بايد ارزان قيمت باشد تا ملي باشد ولي واقعيت اين است كه قيمت با كيفيت رابطه دارد نه ملي بودن.
* خودروي ملي از منظر كارشناسان خودرو
نجفي منش: سمند نشانه توانمندي صنعت خودروي كشور است
محمدرضا نجفي منش دبير انجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: مالكيت سمند متعلق به ايران است و بر همين اساس نيز به هرجاي دنيا كه بخوانيم مي توانيم آن را صادر كنيم و در اين مسير نيازي به اجازه كسي نداريم.
وي افزود: سمند به عنوان يك خودروي ملي، نشانه توانمندي صنعت خودروي كشور است كه در مسير توليد آن از كمك دولت نيز بهره نگرفته و خود به پرداخت كليه هزينه هاي آن پرداخته است.
دبيرانجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو خاطرنشان كرد: در كشورهاي ديگر حدود 60 درصد هزينه هاي مربوط به يك خودروي ملي را دولت مي پردازد در حالي كه در كشور ما سمند براي توليد خود از دولت كمك نگرفت.
وي افزود: نبايد به بحث و حديثهاي مطرح در خصوص سمندتوجه كرد، چرا كه واقعيت اين است كه مديريت و مهندسي اين خودرو ايراني است.
نجفي منشي تاكيد كرد: به جاي تخطئه توان داخلي بايد تلاش كرد امكان توسعه آن را فراهم كرد.
وي افزود: با توليد خودروي ملي اين فرصت به وجود آمده تا به جاي واردات قطعات خارجي از قطعات داخلي بهره گرفته شود.
دبيرانجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو يادآور شد: چين كه امروز به سومين خودرو ساز جهان تبديل شده ، از حدود 7 يا 8 سال پيش كوشيد تا با يك برنامه ريزي دقيق و با تكيه بر توان داخلي به توليد خودرو بپردازد كه امروز به توفيق چشم گير دست يافته است.
وي با بيان اينكه ما نيز با توليد سمند قدمهاي ارزنده در اين مسير برداشته ايم ، به ايجاد معاونت خودرو در وزارت صنايع و معادن كشور اشاره كرد و افزود: در مسير برنامه ريزي و تعيين استراتژي براي صنعت خودروسازي ايران ، ايجاد معاونت خودرو مي تواند موثر باشد.
*تاريخچه خودروي ملي در جهان از زبان ميرخاني رشتي
داود ميرخاني رشتي دبيرسابق انجمن خودروسازان در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس گفت: اولين بار بحث خودروي ملي در كشور يوگسلاوي مطرح شد و پس از آن مهاتير محمد با مشاركت شركت ميتسوبيشي كوشيد تا به توليد خودروي ملي (پروتون) اقدام كند و در اين راستا براي 20 سال مانع واردات خودرو به كشور خود شد.
وي افزود: مالزي حمايت خود را بر صنعت خودرو براي توليد خودروي ملي متمركز كرد و علي رغم سرمايه گذاريهاي سنگين به توفيقي در اين مسير دست نيافت.
اين كارشناس خودرو گفت: مالزي همچنان براي روي پا نگاه داشتن خودروي ملي خود به دنبال شركاي خارجي مي گردد و تا كنون با پژوي فرانسه و فولكس واگن آلمان به توافق در اين خصوص نرسيده است.
وي افزود: مالزي در حال حاضر به تاسي از كشورهايي مانند آمريكاي لاتين، آرژانتين، شيلي و مكزيك كه در قالب اتحاد استراتژيك بايكديگر متحد شده اند و هريك بخشي از خودرو را توليد مي كنند، در تلاش است تا موافقت كشورهاي اسلامي را براي توليد يك خودروي اسلامي جلب نمايد.
دبيرسابق انجمن خودروسازان به تلاش ايران خودرو براي توليد سمند به عنوان خودروي ملي اشاره كرد و افزود: تلاش ايران خودرو براي تغيير در سمند و ارائه مدلهاي جديد از آن مانند سورن ارزشمند و قابل قدرداني است.
وي به تفاوت در تعاريف در بحث خودروي ملي اشاره كرد و افزود: تعريف استاندار بين المللي در خصوص خودروي ملي وجود ندارد، در آلمان روزگاري فولكس واگن تلاش مي كرد تا خودرويي ارزان قيمت را براي استفاده توده مردم عرضه كند، يا مالزي مي كوشيد تا خودرويي را به نام مالزي به ثبت رساند و...، در ايران نيز ايران خودرو كوشيد تا خودرويي با برند ايراني را توليد كند.
ميرخاني رشتي به تلاشهاي صورت گرفته براي توليد خودروي ملي اشاره كرد و افزود: در سال 1373 تلاشهايي براي انجام اين كار صورت گرفت تا اينكه نتايج آن خود را در سمند بروز و ظهور داد.
وي افزود: زماني پيكان خودروي ملي محسوب مي شد ولي همين خودرويي كه خود حاصل از مونتاژكاريهاي توليد مي شود به عنوان يك خودروي آلاينده به موزه سپرده شد و با توقف خط آن ، سمند كه خود اقتباسي از پژو 405 بود جايگزين پيكان شد.
* خودروي ملي از منظر مردم
علي رستمي دارنده سمند نقره اي به خبرنگار فارس مي گويد: از نظر من خودروي ملي خودرويي است كه به راحتي در دسترس اقشار مختلف جامعه باشد، قيمت مناسبي داشته و بيشتر قطعات آن ساخت داخل باشد.
خدمات پس از فروش مناسبي داشته و امكان انتخاب در رنگ داخل و بيرون آن وجود داشته باشد.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا سمند در اين ويژگيها را دارا است يا خير گفت: سمند به نظر من مي تواند يك خودروي ملي به حساب بيايد.
* مالكيت سمند ايراني است
محمد جواد شكوري مي گويد: به نظر من سمند خودروي ملي است.
وقتي از وي مي پرسم چرا مي گويد: چون برند آن ايراني است. مالكيت آن خاص ايران است.
شكوري در پاسخ به اين سوال كه ويژگيهاي يك خودرو چيست تا خودروي ملي ناميده شود مي گويد: من با نظر عده اي كه مي گويند بايد همه چيز يك خودرو ساخت داخل باشد تا ملي ناميده شود، درست نيست.
وي افزود: حتي اگر ما همه چيز سمند را از خارج مي آورديم ، چون برند آن ملي است به خاطر همين باز سمند يك خودروي ملي بود.
* خودرويي ملي است كه تماما ساخت داخل باشد
علي كاظمي، نظري غير از شكوري دارد ، وي مي گويد: من خودرويي را ملي مي دانم كه همه چيز آن ساخت داخل باشد. سمند ملي است ولي بايد مهندسان ايراني تلاش كنند تا همه چيز آن ساخت داخل باشد.
وي افزود: خودروي ملي بايد بتواند امكان عرضه به خارج را داشته باشد تا نام ايران در بين ساير خوردو سازان جهان بدرخشد.
* سمند خوردويي مناسب جاده ها است
كامبيز بيگي دارنده خودروي سمند است. وي از خوروي خود راضي است. وقتي از او مي پرسم كه چرا سمند را براي استفاده خود انتخاب كرده ايد مي گويد: 4 خودرو وجود دارند كه به لحاظ قيمتي در سطح سمند هستند؛ پژو 405 و 206 و همچنين ريو، در بين اينها سمند از ويژگيهاي خاصي برخوردار است.
وي افزود: حجم اتاق و صندوق عقب سمند مناسب براي يك خانواده ايراني است. حركت صندلي هاي آن، پارچه مناسب و فرم زيباي صندليهاي آن از ديگر مزاياي اين خودرو است.
بيكي از ديگر مزاياي سمند اين است كه 3 سال گارانتي دارد. همچنين اين خودرو داراي كارت طلايي است كه به واسطه آن خوردو بيمه مي شود و هزينه هاي آن برعهده كارخانه خواهد بود.
وي مي افزايد: به نظر من سمند، خودرويي مناسب جاده ها و بيابان است.
وقتي با خنده به اين مرد ميانسال مي گويم كه توضيحات شما گزارش مرا چيزي شبيه رپرتاژ آگهي مي كند گفت: واقعيتها را بايد گفت، شما پرسيديد دلايل انتخابم براي سمند چيست من هم گفتم.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا شما سمند را به عنوان يك خودروي ملي قبول داريد مي گويد: شنيده ام موتور سمند ملي شده ، با اين حساب مي توان آن را خودروي ملي ناميد.
* حرف آخر
حركتهاي ارزشمندي در راستاي توليد يك خودروي ايراني در قالب سمند و مدلهاي مشابه آن آغاز شده است. برخي شركتها نيز حركتهاي مشابهي را در قالب اس 81 و ... صورت داده اند. اين حركتها و رقابتها ارزشمنداست و مي تواند صنعت خودرو سازي كشور را در يك فضاي رقابتي به توسعه وادار نمايد. تكرار سخن فولادگر عضو كميسيون صنايع و معادن در اينجا به جا است كه رقابت آري ، تخطئه هرگز. كاش رقابت سالم براي ارتقاي صنعت كشور، ايراني توانمند بسازد كه آن را در تحقق شعار استقلال به معناي واقعي موفق سازد.
گزارش: مريم سليمي
مناقشه بر سر مليت خودروي ايراني
خبرگزاري فارس:40 سالي بود كه با پيكان خو گرفته بوديم، با آن زندگي كرديم و روزگار گذارنده بوديم. هركجا ارابه ايرانخودرو ميديديم پيكان جلوي چشممان ظاهر ميشد. وقتي اسم خودرو برده ميشد پيكان در ذهنمان تداعي ميشد.
تقصير ما نبود رقيبي براي اين خودرو در بازار نبود. آنقدر اين خودرو برايمان تكراري شده بود كه كوچكترين تغيير حتي در حد تغيير يك دكمه كوچك داشبرد هم آنرا برايمان از آخرين مدل مرسدس بنز جذابتر و زيباتر ميكرد. شيشههاي برقي و سيستم تهويه هواي ديجيتال و صندوق عقب برقي و ساندروف و آينه بغل برقي و صندليها تهويهدار گرمكننده و سردكننده كجا بود. همين كه راه ميرفت برايمان كافي بود. اگر برف پاكن و قالپاقهاي آن هم يك زمان جزو آپشن به حساب مي آمد و مجبور ميشديم از بيرون تهيه كنيم باز هم از خريدن پيكان و تحويل گرفتن آن بعد از يكسال و اندي ذوقزده ميشديم و كلي لذت ميبرديم.در چنين شرايطي كه پيكان مرسدس بنزمان بود ، حضور سمند برايمان بيشتر به يك رؤيا شبيه بود تا واقعيت. يعني ميشد باور كرد؟ پيكان بدون تيغه برفپاكن و قالپاق كجا و سمند كجا؟ بعد از 40 سال توليد هنوز برف پاكنهايمان از چپ به راست ميزد.با پيكان به همه نقطه كورهاي روزهاي باراني و برفي عادت كرده بوديم.پذيرفته بوديم كه بايد برف پاكن از چپ به راست بزند.حتي اگر تمام دنيا برعكس اين جهت عمل مي كرد. در چنين شرايطي بود كه سمند آمد.
يعني باور كردني بود؟آمدنش با حرف و حديثهاي زيادي همراه بود. ايراني نيست، انگليسيها طراحي كردند،مالزياييها به ما فروختند، موتور پژو روي آن سواراست و... .
موتور ملي توليد كرديم باز هم حرف و حديثها تمام نشد .
زمان گذشت ، سمند جاي خود را در كشورمان باز كرد. وقتي اولين سري سمند با نام ايراني در كشورهاي ديگر پا به عرصه وجود گذاشت بيشتر باورمان شد كه ما هم خودرو ساز شديم. افتخار كرديم و حضور آنرا مغتنم شمرديم. به تواناييمان ايمان آورديم. اگر پژو به ما اجازه نداد كه اسم پيكان آردي بر خودروي طراحي شده با موتور پيكان و بدنه پژو بگذاريم با آمدن سمند تا حدودي دردهايمان التيام گرفت.امروز وقتي سمند را بر پژوي فرانسويها ترجيح مي دهيم به خود مي باليم.مطمئنيم كه باور داشتن به توانايي اولين لازمه موفقيت و پيروزي است.پس باور داريم كه مي توانيم .
*تاريخ نامه سمند:
تا همين 2 سال پيش مردم فكر مي كردند كه پيكان يك خودرو ملي است. همان پيكان ايراني يا هيلمن انگليسي كه در سال 1345 طي قراردادي بين ايران خودرو و تالبوت از امكان مونتاژ و ساخت در ايران برخوردار شد.
از ارديبهشت 46 كه خيابانهاي تهران اولين پيكان را به خود ديد ، آرام آرام صنعت خودرو سازي كشورمان شاهد شكل گيري قطعه سازان بزرگ و كوچك براي ساخت قطعات پيكان شد. به قدري حركت آنها در توليد قطعات پيكان جالب شكل گرفت كه كپي كاري آنها به روش مهندسي معكوس سبب شد تا ايران به جايي برسد كه خود اقدام به صادرات قطعه به اروپا و آمريكا نمايد.
با توليد قطعات اين خودرو در داخل، علي رغم توقف خط توليد پيكان تالبوت انگلستان ، پيكان ايران به راه خود ادامه داد و تا سال 84 همچنان خودروي محبوب مردم بود. راحت و در همه جا تعمير مي شد. ارزان بود و كم هزينه، به طوري كه تا سال 80 توليد همين خودرو به عنوان پرمشتري ترين خودرو مطرح بود.هرچند در سال 84 با عنوان يك خودروي آلاينده كه بايد درس عبرت تمام خودرهاي آلاينده شود به موزه سپرده شد.
سياستهاي دولت براي تحول در صنعت خودروسازي و انگيزه براي توليد يك خودرو كه عمده آن ساخت داخل بوده و از تكنولوژي جديدتري نيز نسبت پيكان برخوردار باشد، ايران خودرو را به سمت يك خودروي ملي كه بعدها سمند ناميده شد سوق داد.
و اينگونه بود كه به همت متخصصان و مهندسان داخلي سمند خلق شد و خط توليد آن در سال 80 توسط رئيس جمهور وقت رسما افتتاح شد.
در 25 ارديبهشت 85، پيكان به عنوان قديمي ترين خودروي كشور به موزه و نمايشگاه دائمي محصولات ايران خودرو سپرده مي شود. در آن روز تاريخي براي خودروي كشور جهانگيري وزير وقت صنايع و معادن كشور بر روي آخرين پيكاني كه از خط توليد خارج شد، نوشت: "پيكان ارابهاي بود كه صنعت خودرو بر دوش آن شكل گرفت و امروز به موزه ميرود تا نظاره گر اعتلاي اين صنعت باشد".
منطقي مدير عامل ايران خودرو نيز در همين روز اعلام كرد: وداع با پيكان به معناي آغاز دوران جديدي در صنعت خودروي كشور است.
وي در روز وداع با پيكان گفته بود: ايران خودرو سه سال است كه صاحب برند و اعتبار جهاني در بين خودروسازان دنيا شده و سمند را با افتخار به بازارهاي عرضه كرده كه با اقبال بسيار خوبي نيز رو به رو شده و اين استقبال را ميتوان در سوريه، سنگال، مصر، ونزوئلا، چين و روسيه ديد.
با ورود سمند به عرصه خودروسازي، آرم ايران خودرو نيز شكل گرفت و روحي تازه يافت. ارابه باستاني با شمايلي از يك اسب كه از دهه 40 بر جاده خودروسازي كشور حركت مي كرد، جاي خود را به اسبي مي دهد كه در نهايت زيبايي توسط مرحوم استاد مرتضي مميز به تصوير كشيده شده بود و از آن پس، خودرو سازي كشور شاهد تاخت وتاز اسب تازه نفس در جاده هاي كشور و بلكه جهان مي شود.
تولد سمند سر آغاز حركت رو به جلوي خودروسازي كشور و حضور در عرصه هاي جهاني بود .
_ خودروي ملي از منظر نمايندگان مجلس
هاشمي: خودروي ملي بايد حمايت شود
سيد حسين هاشمي عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس مي گويد: شركتهاي خودرو سازي به جاي تضعيف يكديگر، بايد براي ساخت و بهبود خودروي ملي با هم مشاركت كنند.
وي افزود: اين شركتها در زمينه ساخت خودرو انحصاري عمل نكنند و در عين رقابت ، اصل رفاقت را در ارائه محصول و خدمت به مردم را از ياد نبرند.
نماينده مردم ميانه در مجلس شوراي اسلامي اضافه كرد: آنها بايد نهايت تلاش خود را به كارگيرند تا بتوانند محصولاتي بي نقص را به جامعه عرضه كنند.
وي در پاسخ به اين سوال كه خودروي ملي بايد چه ويژگيهايي داشته باشد گفت: سمند يك خودروي ملي است چرا كه برند آن متعلق به كشور ايران است و به هر جاي دنيا هم صادر شود هيچ خودروساز خارجي نمي تواند مانع صادرات آن شود.
هاشمي افزود: شركت ايران خودرو به راحتي مي تواند با كشورهاي مختلف براي صادرات سمند قرارداد بندد و به توسعه همكاريها با آنها بپردازد.
وي با انتقاد به حركت برخي خودرو سازان براي زير سوال بردن خودروي ملي گفت: زير سوال بردن يكديگر حركت صحيحي نيست، كما اينكه بسياري از كشورها مانند چين نيز براي تسلط خود بر ساخت خودرو اقدام به كپي سازي و مشابه سازي نمودند، كشور ما نيز از اين امر مستثني نيست.
اين عضو كميسيون صنايع يادآور شد: همين كه ما توانسته ايم خودروي را طراحي كنيم كه از برند ايراني برخوردار است و هم اكنون تحت ليسانس كشوري خاص نيست خود ارزشمند است و حرفهاي و حديث مطرح فاقد اهميت مي باشند.
وي گفت: ما با اين نظر موافق نيستم كه خودروي ملي بايد صددرصد ساخت خودمان باشد، چراكه در هيچ جاي جهان ا نجام اين كار اقتصادي نيست، يعني اگر واردات حتي يك قطعه باعث كاهش هزينه ها مي شود بايد اين كار را انجام داد.
هاشمي در ادامه خواستار اجراي سريعتر اصل 44 شد و افزود: با واگذاري شركتهاي خودرو سازي به بخش خصوصي، قطعا كشورمان به نتايج بهتري در عرصه خودرو سازي خواهد رسيد.
فولادگر: " سمند"شايسته عنوان خودرو ملي است
حميدرضا فولادگر عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس به خبرنگار فارس گفت: با همت متخصصان داخلي سمند از اين امكان برخوردار شده كه داراي يك برند ايراني باشد ، حال به نظر من نبايد به توليد يك خودروي جديد، محصول زحمات آنها را زير سوال برد.
وي افزود: اينكه شركتهاي خودروسازي بتوانند با يكديگر رقابت كرده و به محصولات جديدي دست يابند ارزشمند است ولي اينكه تلاش يكديگر را ناديده گرفته و به آن خدشه وارد كنند شايسته نيست.
اين عضو كميسيون صنايع و معادن خاطر نشان كرد:سمند همان پژو نيست ، چراكه تغييرات اساسي در پلت فرم، نيروي محركه و ... حاصل شده است و محصول تلاش نيروي كارشناس داخلي است.
وي گفت: به نظر من عنوان خودروي ملي شايسته خودرويي است كه از پلت فرم تا كل اجزاي آن مبتني بر دانش داخلي توليد شود، در سمند نيز درصد خودكفايي بالا است.
فولادگر تاكيد كرد: در رقابت نبايد اقدام به تخطئه يكديگر كرد.
استكي: نفي تلاشهاي صورت گرفته در خصوص خودروي ملي صحيح نيست
حسين استكي عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: به اعتقاد من خودرويي مي تواند ملي باشد كه تحت ليسانس كشور خودمان باشد و در توليد آن از طراحي تا ساخت، از مغز و توان داخلي بهره گرفته شود كه سمند نيز از اين امر مستثني نيست.
وي افزود: اينكه در صنعت كشور رقابت براي توليد بيشتر و بهبود كيفيت محصولات بيشتر شده ارزشمند است ولي اينكه قرار باشد شركتهاي خودروسازي تلاش يكديگر را نفي كنند صحيح نيست.
اين عضو كميسيون صنايع يادآور شد: هر شركت خودرو سازي مي تواند به عرضه محصولات جديد بپردازد و بازار خود را داشته باشد ولي نبايد به زير سوال بردن شركت ديگر بپردازد.
وي گفت: توليد خودروهاي جديدي كه به همت نيروي داخلي ساخته شود(از كوچكترين تا بزرگترين قطعات) بر افتخارات صنعت ملي كشور مي افزايد و خود مظهر قدرت ملي محسوب مي شوند.
استكي خاطر نشان كرد: ورود شركتهاي خودرو سازي به عرصه رقابت، قطعا در آينده نزديك مي تواند ما را به محصولاتي با كيفيت بهتر برساند.
ملكي: خودرويي كه بالاي 80 درصد آن توليد داخلي باشد ملي است
ولي ملكي مخبر كميسيون صنايع و معادن به خبرنگار فارس گفت: به نظر من خودرويي چون سمند كه بالاي 80 درصد آن توليد داخل است، يك خودروي ملي مي باشد.
وي افزود: اينكه فكر كنيم خودرويي مي تواند عنوان ملي داشته باشد كه 100 درصد آن توليد داخل باشد، صحيح نيست چراكه در اقتصاد امروز، صرفه و صلاح اقتصادي در اين مساله وجود ندارد.
نماينده مردم مشكين شهر در مجلس شوراي اسلامي با انتقاد به برخي حركت خودرو سازان براي زير سوال بردن خودروي ملي اظهارداشت: هر توليد يا خدمت، نظريه، تئوري ، عمل و حركتي كه ملي باشد مورد تاييد و افتخار است و هركس كه در مقابل آن بايستد بايد به بازبيني در انديشه هاي خود بپردازد.
وي افزود: پلت فرم سمند متعلق به ايران است و به هيچ كشور غير اختصاص ندارد.
ملكي در تعريف خود از خودروي ملي گفت: خودرو يا هر كالاي ملي ديگر، كالايي است كه از طراحي تا مونتاژ و ساخت يعني حدود 80 درصد آن، توسط كارآفرينان، مهندسان و كارگران داخلي توليد شده باشد.
وي افزود: عنوان ملي را مي توان بر كالايي نهاد كه مبتني بر اصول اوليه كشورمان يعني استقلال ، آزادي و جمهوري اسلامي، ايران را در استقلال بيشتر كمك كند و از وابستگي به ساير بكاهد.
كاتوزيان: زير سوال بردن خودروي ملي سرپوش گذاشتن بر سياست مونتاژ كاري
حميدرضا كاتوزيان عضو كميسيون صنايع و معادن گفت: ايران خودرو بايد از ملي بودن سمند دفاع كند، چراكه اين خودرو داراي شناسنامه ايراني است.
وي افزود: پلت فرم سمند نوع ارتقا يافته پژو 405 است كه استايل و تزئينات داخلي آن به طور كامل توسط مهندسان داخلي طراحي شده است، هرچند از مشاوران خارجي نيز در اين مسير بهره گرفته شده است.
اين نماينده مردم تهران خاطرنشان كرد: زير سوال بردن سمند به عنوان خودروي ملي سرپوش نهادن بر فعاليتهاي مونتاژ كاري خودرو توسط كساني است كه خود سمند را زير سوال مي برند.
* خودروي ملي از منظر خودرو سازان
منطقي: دنيا سمند را به عنوان خودروي ايراني پذيرفته است
منوچهر منطقي مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو در گفت وگو با خبرگزاري فارس اظهارداشت: در حالي كه دنيا سمند را پذيرفته و اين خودرو به نام ايران در سازمان ثبت جهاني به ثبت رسيده است، مصداق بارز آن توليد و صادرات اين خودرو در اقصي نقاط جهان است.
وي افزود: آنچه در مورد سمند مهم است اينكه مهندسي اين خودرو توسط مهندسان ايراني صورت گرفته و اكنون نيز در داخل كشور ساخت و توليد مي شود.
مديرعامل ايران خودرو گفت: در حال حاضر موتور ملي به عنوان تنها موتور دوگانه سوز جهان در ايران توليد مي شود كه اين مساله نيز خود از افتخارات كشورمان به حساب مي آيد.
وي افزود: ايران خودرو براي سرمايه گذاري بر روي سمند 400 ميليارد تومان كه البته با در نظر گرفتن سود برخي وامهاي اخذ شده در اين راستا، در مجموع حدود 530 ميليارد تومان هزينه نموده است.
منطقي گفت: اگر خودروساز ديگري قرار باشد مجددا اقدام به ساخت خودرويي مشابه سمند نمايد بدون در نظر گرفتن بحث تورم بايد حداقل همين ميزان رقم هزينه كند.
مديرعامل گروه صنعتي ايران خودرو خاطرنشان كرد: در حال حاضر ما در ايران خودرو بخشي براي خودروهاي سفارشي داريم ، به طوري كه مبتني بر درخواست مردم اقدام به تغيير رنگ و شكل و شمايل سمند مي كنيم، در حالي كه در گذشته از چنين امكاني برخوردار نبوديم و براي هر تغيير نياز به اجازه داشتيم.
وي افزود: ما اكنون به راحتي مي توانيم سمند را به هرنقطه دنيا صادر كنيم و براي اين كار نيز نيازي به اجازه از كسي نيست، ارائه انواع خودروهاي سمند در چند سال اخيرنظير سمند ال ايكس، سمند سال ، سرير و سورن از دلايل اين موضوع است.
منطقي در خصوص واردات قطعات خودروي ملي گفت: بعضا ساخت برخي قطعات در داخل كشور مقرون به صرفه نيست لذا سعي مي كنيم به لحاظ صرفه اقتصادي برخي قطعات را وارد نماييم كه اين مساله در سراسر جهان مرسوم است و خاص ايران خودرو نيست.
قلعه باني:خودروي ملي تا ابد ملي نيست
احمد قلعه باني مديرعامل گروه خودرو سازي سايپا در گفت وگو با خبرگزاري فارس اظهارداشت: خودرو يا هركالاي ملي بايد نشات گرفته از فرهنگ آن كشورباشد و در روند طراحي و توليد به اين مهم توجه شود.
وي افزود: پلت فرم و موتور 60 درصد ارزش يك خودرو را تشكيل مي دهند و لذا براي ملي بودن يك خودرو بايد حداقل پلت فرم و موتور آن طراحي خود صنعت و متخصصان آن صنعت باشد.
مديرعامل گروه خودرو سازي سايپا گفت: فرش را يك كالاي ملي مي دانند چراكه توسط هنرمندان ايراني طراحي شده است، يا مثلا فردوسي را شاعر ايراني مي دانند چراكه حضور و حياتش در ادبيات ايران اثرگذار بوده است.
وي افزود: پلت فرم سمند مربوط به 25 يا 30 سال پيش است كه خود به طراحي شركتهاي انگليسي مربوط است كه اكنون ساخت آن در ايران صورت مي گيرد.
قلعه باني اضافه كرد: از طرفي بايد در نظر گرفت وقتي يك خودرو، ملي شد قرار نيست تا ابد ملي باشد.
غلامي:مهم ايده سمند است كه ايراني است
سيروس غلامي مديرعامل ايران زاگرس خودرو در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس گفت: چنين تعريفي كه از صفر تا 100 يك خودرو ساخت داخل باشد تا ملي ناميده شود، وجود ندارد، چراكه ما قرار نيست چرخ را دوباره بسازيم و آن را به عنوان يك اختراع به نام خودمان ثبت كنيم.
وي افزود: ما مي توانيم چرخي را كه توسط ديگران ساخته شده با تغييراتي براي مصرف خودمان بومي كنيم.
مديرعامل ايران زاگرس خودرو با اشاره به تاريخچه پيكان در ايران گفت: پيكان همان هيلمن انگليسي بود كه خطوط توليد آن را در ايران به راه افتاد و حدود 40 سال به توليد آن طبق شرايط خاص ايران پرداخته شد.
وي افزود: تعريف ملي بودن يك كالا انعطاف پذير است، چنانچه مردم زماني با توجه به سالهاي توليد پيكان ديگر مردم آن را خودروي ملي مي دانستند.
غلامي گفت: وقتي مردم پيكان را ملي تصور مي كردند ، به اين فكر نمي كردند كه پلت فرم و موتور آن ساخت كجا است.
وي اضافه كرد: اگر قرار باشد پيكان يك خودرو ملي تصور شود، قطعا سمند 100 درصد ملي است.
مديرعامل ايران زاگرس خودرو با بيان اينكه كشورهايي كه بين 80 تا 100 سال سابقه توليد خودرو را نيز دارند اكنون چنين نمي كنند كه صد در صد يك خودرو را خودشان توليد كنند چراكه تجربه به آنها ثابت كرده كه انجام اين كار با معادلات اقتصادي سازگار نيست.
وي با انتقاد به تعريف عده اي از خودروي ملي گفت: برخي فكر مي كنند كه اگر خودرويي بالاي 50 درصد آن در داخل توليد شود خودروي ملي است، ولي به اعتقاد من چنين تعريفي وجود ندارد.
غلامي گفت: به نظر من خودرو ملي خودرويي است كه در مراحل مختلف ايده تا ساخت آن از توان مهندسي و علمي متخصصان ايراني بهره گرفته شود ولي اين به معناي اين نيست كه 100 درصد آن ايراني باشد تا ملي محسوب شود.
وي افزود: اينكه روزي بتوانيم 100 درصد يك خودرو را خودمان طراحي كنيم ، ارزشمند است و مي تواند آن محصول را ملي تر سازد .
مديرعامل ايران زاگرس خودرو گفت: اينكه پلت فرم سمند از پژو اقتباس شده مهم نيست، مهم اين است كه اين محصول در داخل كشور و توسط جوانان متخصص همين مملكت توليد شده و امروز با افتخار حق توزيع آن را در خارج از مرزهاي كشور داريم.
وي افزود: آنچه در خصوص سمند ارزشمند است اينكه امتياز و برند آن متعلق به ايران عزيز است.
صمدي نيا: توان ساخت كنترل كننده موتور سمند در كشور وجود دارد
حميدرضا صمدي نيا مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: توان ساخت كنترل كننده موتور سمند در داخل وجود دارد، در حالي كه مي بينيم از فرانسه وارد مي شود و خود بعضا به دليل غيربومي بودن مساله آفرين است.
وي افزود: در حالي كه توان ساخت قطعات بسياري از سمند در داخل وجود دارد به نظرم نيازي به واردات آنها نيست.
مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار در خصوص معروفترين خودروي ملي جهان به فولكس واگن اشاره كرد و گفت: فولكس در آلمان از پرتيراژترين خودروهاي ملي جهان بود.
وي افزود: با به وجود آمدن شركتهاي چندمليتي ديگر بحث ملي مطرح نيست و تعريف شهروند در دنيا مبتني بر شهروندان كمپانيها گرفته است.
صمدي نيا گفت: زماني پيكان خودروي ملي به حساب مي آمد و پيش از آن نيز جيپ شهباز پارس خودرو، الان نيز سمند به عنوان خودروي ملي مطرح است.
وي با بيان اينكه سمند به لحاظ وزني 40 درصد و به لحاظ قيمت ( با2 هزار دلار ارز بري) 30 درصد وابستگي دارد در حالي كه اين ميزان وابستگي قابل تقليل است.
مديرعامل شركت خودروهاي ماندگار گفت: ورقه بدنه سمند (با پوشش دو رويه گالوانيزه) از ژاپن وارد مي شود ، آي سي يو يا كنترل كنند موتور آن از فرانسه مي آيد.
وي افزود: شركت تحقيقات موتور ايران وابسته به ايران خودرو انواع آي سي يو را توليد مي كند كه بنابه دلايلي از آنها بهره گرفته نمي شود،در عوض به واردات از فرانسه اقدام مي شود كه خود سالي بيش از يك ميليارد دلار به صنايع خودرو سازي ايران قطعه مي فروشد.
صمدي نيا گفت: هزينه طراحي پژو 405 كه سمند اقتباسي از آن است قبلا پرداخت شده است لذا اكنون سمند از يك برند ايراني برخوردار است كه كسي نمي تواند جلوي صادرات آن را بگيرد.
تهرانچي:صنعت خودرو سازي نيازمند انقلاب اساسي است
مسعود تهرانچي مديرعامل كارخانه اتومبيل ايران در گفت وگو با فارس اظهارداشت: به جاي بحث در خصوص اينكه خودرويي ملي هست يا نيست بايد انقلاب و تحول اساسي در صنعت خودرو سازي كشورمان ايجاد كنيم و اينكه 50 يا 60 درصد خودرويي دست ساز است دلخوش نكنيم.
وي افزود: در اين مسير خصوصي سازي شركتهاي خودرو سازي اولين گام است.
كارشناس ارشد دادگستري در امور خودرو تاكيد كرد: تعريف من از خودروي ملي خودرويي است كه از اولين تا آخرين قطعه آن از ابتكارات و خلاقيت متخصصان ايراني ساخته شود، به نظر من خلاقيت و ابتكار در عرصه خودروسازي ما زماني بروز و ظهور مي يابد كه از قالب دولتي خارج شود.
وي افزود: خودروسازيهاي ما در پشت درهاي بسته به پيشرفت نمي رسند و در اين مسير بايد حركتهاي رقابتي را آغاز كنند كه نتيجه آن صدور محصولات رقابت پذير به بازارهاي بين المللي باشد.
زالي: موتور سمند را هم ملي كرديم
محمد زالي مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو در گفت وگو با فارس مي گويد: از ابتداي آذرماه امسال حدود 30 موتور ملي توليد شده كه تا آخر اين ماه به 200 موتور مي رسد و به خواست خدا تا دو ماه ديگر، كليه موتورهاي سمند توليدي ، ملي مي شود.
وي با بيان اينكه مهم نيست كه برخي سمند را ملي نمي دانند افزود: اينكه سمند ملي هست يا نيست مهم نيست، مهم اين است كه اين خودرو در ساير كشورها با برند ايراني عرض اندام مي كند.
مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو خاطر نشان كرد: مالكيت خودروي ملي ثابت شده است و امروز همان كساني كه روزگاري در ايران خودرو فعاليت كرده و حتي مسئوليتهايي در پروژه سمند داشتند، اين خودرو را و ملي بودن آن را به ناحق زيرسوال مي برند.
وي افزود: ما قدم اول يعني بحث مالكيت را در خصوص خودروي ملي برداشته ايم و خود را صاحب برند ايراني نموده ايم.
زالي گفت: برخي حرفها و حديثها در ايراد به سمند به عنوان خودروي ملي به موتور آن بازمي گشت كه اكنون به ياري خدا موتور آن نيز ملي شده است، مي ماند برخي قطعات كه از خارج وارد مي شود كه آن نيز طبيعي است.
وي افزود: وقتي وسايل يك خانه خارجي و وارداتي است دليل نمي شود مالكيت آن خانه خارجي باشد، در مورد سمند نيز چنين است، مالكيت و موتور آن داخلي است برخي قطعات نيز بنابر نياز و صرفه اقتصادي از خارج وارد مي شود .
مديرعامل مركز تحقيقات ايران خودرو گفت: ايران در خصوص سمند از دو نوع مالكيت برخوردار است؛ مالكيت در طراحي و ساخت بدنه كه اين مساله خود بسيار ارزشمند است.
* خودروي ملي از منظر فعالان عرصه خودرو
ليلاز: عدم وابستگي تكنولوژيكي و برندي، يك خودرو را ملي مي كند
سعيد ليلاز يكي از فعالان عرصه خودرو است كه درگفت وگو با خبرنگار اقتصادي فارس مي گويد: به نظر من خودرويي مي تواند ملي محسوب شود كه به لحاظ تكنولوژيكي و برندي وابسته به هيچ اسمي نباشد.
وي افزود: سمند يك خودروي ملي است كه گرچه نيازمند به روز شدن است ولي خود نياز به برند قرضي ندارد ، چراكه از يك برند ايراني برخوردار است.
ليلاز به وجود سوء تفاهمي در بين خودروسازان اشاره كرد و گفت: برخي فكر مي كنند كه خودروملي بايد ارزان قيمت باشد تا ملي باشد ولي واقعيت اين است كه قيمت با كيفيت رابطه دارد نه ملي بودن.
* خودروي ملي از منظر كارشناسان خودرو
نجفي منش: سمند نشانه توانمندي صنعت خودروي كشور است
محمدرضا نجفي منش دبير انجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس اظهارداشت: مالكيت سمند متعلق به ايران است و بر همين اساس نيز به هرجاي دنيا كه بخوانيم مي توانيم آن را صادر كنيم و در اين مسير نيازي به اجازه كسي نداريم.
وي افزود: سمند به عنوان يك خودروي ملي، نشانه توانمندي صنعت خودروي كشور است كه در مسير توليد آن از كمك دولت نيز بهره نگرفته و خود به پرداخت كليه هزينه هاي آن پرداخته است.
دبيرانجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو خاطرنشان كرد: در كشورهاي ديگر حدود 60 درصد هزينه هاي مربوط به يك خودروي ملي را دولت مي پردازد در حالي كه در كشور ما سمند براي توليد خود از دولت كمك نگرفت.
وي افزود: نبايد به بحث و حديثهاي مطرح در خصوص سمندتوجه كرد، چرا كه واقعيت اين است كه مديريت و مهندسي اين خودرو ايراني است.
نجفي منشي تاكيد كرد: به جاي تخطئه توان داخلي بايد تلاش كرد امكان توسعه آن را فراهم كرد.
وي افزود: با توليد خودروي ملي اين فرصت به وجود آمده تا به جاي واردات قطعات خارجي از قطعات داخلي بهره گرفته شود.
دبيرانجمن سازندگان قطعات و مجموعه هاي خودرو يادآور شد: چين كه امروز به سومين خودرو ساز جهان تبديل شده ، از حدود 7 يا 8 سال پيش كوشيد تا با يك برنامه ريزي دقيق و با تكيه بر توان داخلي به توليد خودرو بپردازد كه امروز به توفيق چشم گير دست يافته است.
وي با بيان اينكه ما نيز با توليد سمند قدمهاي ارزنده در اين مسير برداشته ايم ، به ايجاد معاونت خودرو در وزارت صنايع و معادن كشور اشاره كرد و افزود: در مسير برنامه ريزي و تعيين استراتژي براي صنعت خودروسازي ايران ، ايجاد معاونت خودرو مي تواند موثر باشد.
*تاريخچه خودروي ملي در جهان از زبان ميرخاني رشتي
داود ميرخاني رشتي دبيرسابق انجمن خودروسازان در گفت وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس گفت: اولين بار بحث خودروي ملي در كشور يوگسلاوي مطرح شد و پس از آن مهاتير محمد با مشاركت شركت ميتسوبيشي كوشيد تا به توليد خودروي ملي (پروتون) اقدام كند و در اين راستا براي 20 سال مانع واردات خودرو به كشور خود شد.
وي افزود: مالزي حمايت خود را بر صنعت خودرو براي توليد خودروي ملي متمركز كرد و علي رغم سرمايه گذاريهاي سنگين به توفيقي در اين مسير دست نيافت.
اين كارشناس خودرو گفت: مالزي همچنان براي روي پا نگاه داشتن خودروي ملي خود به دنبال شركاي خارجي مي گردد و تا كنون با پژوي فرانسه و فولكس واگن آلمان به توافق در اين خصوص نرسيده است.
وي افزود: مالزي در حال حاضر به تاسي از كشورهايي مانند آمريكاي لاتين، آرژانتين، شيلي و مكزيك كه در قالب اتحاد استراتژيك بايكديگر متحد شده اند و هريك بخشي از خودرو را توليد مي كنند، در تلاش است تا موافقت كشورهاي اسلامي را براي توليد يك خودروي اسلامي جلب نمايد.
دبيرسابق انجمن خودروسازان به تلاش ايران خودرو براي توليد سمند به عنوان خودروي ملي اشاره كرد و افزود: تلاش ايران خودرو براي تغيير در سمند و ارائه مدلهاي جديد از آن مانند سورن ارزشمند و قابل قدرداني است.
وي به تفاوت در تعاريف در بحث خودروي ملي اشاره كرد و افزود: تعريف استاندار بين المللي در خصوص خودروي ملي وجود ندارد، در آلمان روزگاري فولكس واگن تلاش مي كرد تا خودرويي ارزان قيمت را براي استفاده توده مردم عرضه كند، يا مالزي مي كوشيد تا خودرويي را به نام مالزي به ثبت رساند و...، در ايران نيز ايران خودرو كوشيد تا خودرويي با برند ايراني را توليد كند.
ميرخاني رشتي به تلاشهاي صورت گرفته براي توليد خودروي ملي اشاره كرد و افزود: در سال 1373 تلاشهايي براي انجام اين كار صورت گرفت تا اينكه نتايج آن خود را در سمند بروز و ظهور داد.
وي افزود: زماني پيكان خودروي ملي محسوب مي شد ولي همين خودرويي كه خود حاصل از مونتاژكاريهاي توليد مي شود به عنوان يك خودروي آلاينده به موزه سپرده شد و با توقف خط آن ، سمند كه خود اقتباسي از پژو 405 بود جايگزين پيكان شد.
* خودروي ملي از منظر مردم
علي رستمي دارنده سمند نقره اي به خبرنگار فارس مي گويد: از نظر من خودروي ملي خودرويي است كه به راحتي در دسترس اقشار مختلف جامعه باشد، قيمت مناسبي داشته و بيشتر قطعات آن ساخت داخل باشد.
خدمات پس از فروش مناسبي داشته و امكان انتخاب در رنگ داخل و بيرون آن وجود داشته باشد.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا سمند در اين ويژگيها را دارا است يا خير گفت: سمند به نظر من مي تواند يك خودروي ملي به حساب بيايد.
* مالكيت سمند ايراني است
محمد جواد شكوري مي گويد: به نظر من سمند خودروي ملي است.
وقتي از وي مي پرسم چرا مي گويد: چون برند آن ايراني است. مالكيت آن خاص ايران است.
شكوري در پاسخ به اين سوال كه ويژگيهاي يك خودرو چيست تا خودروي ملي ناميده شود مي گويد: من با نظر عده اي كه مي گويند بايد همه چيز يك خودرو ساخت داخل باشد تا ملي ناميده شود، درست نيست.
وي افزود: حتي اگر ما همه چيز سمند را از خارج مي آورديم ، چون برند آن ملي است به خاطر همين باز سمند يك خودروي ملي بود.
* خودرويي ملي است كه تماما ساخت داخل باشد
علي كاظمي، نظري غير از شكوري دارد ، وي مي گويد: من خودرويي را ملي مي دانم كه همه چيز آن ساخت داخل باشد. سمند ملي است ولي بايد مهندسان ايراني تلاش كنند تا همه چيز آن ساخت داخل باشد.
وي افزود: خودروي ملي بايد بتواند امكان عرضه به خارج را داشته باشد تا نام ايران در بين ساير خوردو سازان جهان بدرخشد.
* سمند خوردويي مناسب جاده ها است
كامبيز بيگي دارنده خودروي سمند است. وي از خوروي خود راضي است. وقتي از او مي پرسم كه چرا سمند را براي استفاده خود انتخاب كرده ايد مي گويد: 4 خودرو وجود دارند كه به لحاظ قيمتي در سطح سمند هستند؛ پژو 405 و 206 و همچنين ريو، در بين اينها سمند از ويژگيهاي خاصي برخوردار است.
وي افزود: حجم اتاق و صندوق عقب سمند مناسب براي يك خانواده ايراني است. حركت صندلي هاي آن، پارچه مناسب و فرم زيباي صندليهاي آن از ديگر مزاياي اين خودرو است.
بيكي از ديگر مزاياي سمند اين است كه 3 سال گارانتي دارد. همچنين اين خودرو داراي كارت طلايي است كه به واسطه آن خوردو بيمه مي شود و هزينه هاي آن برعهده كارخانه خواهد بود.
وي مي افزايد: به نظر من سمند، خودرويي مناسب جاده ها و بيابان است.
وقتي با خنده به اين مرد ميانسال مي گويم كه توضيحات شما گزارش مرا چيزي شبيه رپرتاژ آگهي مي كند گفت: واقعيتها را بايد گفت، شما پرسيديد دلايل انتخابم براي سمند چيست من هم گفتم.
وي در پاسخ به اين سوال كه آيا شما سمند را به عنوان يك خودروي ملي قبول داريد مي گويد: شنيده ام موتور سمند ملي شده ، با اين حساب مي توان آن را خودروي ملي ناميد.
* حرف آخر
حركتهاي ارزشمندي در راستاي توليد يك خودروي ايراني در قالب سمند و مدلهاي مشابه آن آغاز شده است. برخي شركتها نيز حركتهاي مشابهي را در قالب اس 81 و ... صورت داده اند. اين حركتها و رقابتها ارزشمنداست و مي تواند صنعت خودرو سازي كشور را در يك فضاي رقابتي به توسعه وادار نمايد. تكرار سخن فولادگر عضو كميسيون صنايع و معادن در اينجا به جا است كه رقابت آري ، تخطئه هرگز. كاش رقابت سالم براي ارتقاي صنعت كشور، ايراني توانمند بسازد كه آن را در تحقق شعار استقلال به معناي واقعي موفق سازد.
گزارش: مريم سليمي