PDA

View Full Version : لباس شبكه موبايل كشور همچنان در حال وصله شدن است


A.M.I.R.T
5 August 2005, 05:43 PM
هموطن سلام - معصومه لطفي - كيفيت پايين موبايل، بحث آشنايي براي همگان است. اين موضوع بارها از سوي كارشناسان مورد نقد و بررسي قرار گرفته و اين جمله كه «مشكل اصلي شبكه موبايل ايران به طراحي اوليه شبكه بازمي‌گردد» بارها به گوش رسيده است.


اين بار به سراغ دكتر عبدالرحمن يارعلي، عضو هيئت علمي دانشگاه ايالتي MSU كنتاكي كه هر از گاهي در كشور رفت و آمد دارد، رفتيم و پاسخ سوالات خود و حقيقت اصلي شبكه تلفن همراه كشوررا از وي جويا شديم.
وي با ارائه پيش‌زمينه‌اي درخصوص وضعيت شبكه تلفن همراه در دنيا شروع مي‌كند. تغيير و تحول در تكنولوژي‌ و سخت‌افزارهاي مخابرات، آنقدر سريع است كه مخابرات هر روزه تعريفي نو و كاربردي جديد پيدا مي‌كند. در زماني تنها voice و تلگراف وجود داشت و سپس نوبت به پيجر رسيد. بحث موبايل و مخابرات سيار تازه از گرد راه رسيده بود كه اكنون نسل دوم، چهارم و پنجم ارتباطات سيار خودنمايي مي‌كند. به عبارتي سرعت تغيير و تحولات به حدي است كه برخي از نسل‌ها پياده‌سازي نشده، صحبت از نسل‌هاي بعدي مي‌شود.


* شاخص نسل‌هاي ارتباطات سيار چيست؟
شاخصه اين نسل‌ها نيز، سرعت بالاي پردازش Data و applicationهايي است كه بر روي سيستم‌ها پياده مي‌شود. در نهايت مخابرات به صورت جهاني به دنبال شبكه‌اي است كه تكنولوژي‌ها در آن پنهان باشد. يعني صرف‌نظر از اين كه GSM و ياCDML هستند، بايد بتوان با يك موبايل handset، تمامي applicationها را اعم از voice و multimedia را با استفاده از رومينگ از منطقه به منطقه‌اي ديگر استفاده كرد و يا در بحث location base serviceses، در هر كجا، مانند جاده بتوان تا 10 كيلومتري منطقه شهري، به ليست كارگاه‌هاي مكانيكي و يا رستوران‌ها كه به نوعي ارزش افزوده محسوب مي‌شوند، دسترسي داشت.
در نهايت بستر نهايي صنعت مخابرات، ارتباطات سيار است. يعني زماني فراخواهد رسيد كه تلفن ثابت معناي خود را از دست خواهد داد. چه بسا اكنون در آمريكا اين موضوع تا حدي ميان جوانان محسوس است، چراكه اين ارتباط براي آنها ارزان‌تر تمام مي شود.

* ظاهرا در برخي از اين كشورها نيز ميزان مشتركان تلفن همراه نسبت به تلفن ثابت پيشي گرفته است؟
بله. در بسياري كشورهاي توسعه‌يافته اين روند وجود دارد. البته در كشورهايي مانند آمريكا كه 300 ميليون جمعيت دارد اين امر تحقق نيافته، اما در كشورهايي مانند بوليوي، جزاير كارائيب، موبايل بيش از تلفن ثابت است. يا در كشوري مانند چين، رقابت شديدي ميان اپراتورها وجود دارد. براي مثال در آمريكا 8 اپراتور وجود دارد كه سرويس‌هاي آنها در كوتاه‌ترين زمان ارائه مي‌شود و يا با درخواست دريافت سرويس PAP ، پس از نيم ساعت خطADSL داده مي‌شود و ماهانه 35 دلار از فرد گرفته مي‌شود.
رقابت به حدي زياد است كه اكنون اين اپراتورها در حال Joint شدن با يكديگر هستند. به عبارتي كيفيت خوب و رقابت زياد به نفع مشتري و كاربر است. تعداد اپراتورها در اروپا و آمريكا به حدي رسيده‌ است كه ضريب جذب كاربران به حد اشباع رسيده است و بيشتراز ميزان كنوني امكان جذب وجود ندارد. لذا اپراتورها به سمت استراتژي‌هايي متمايل شدند كه يكي از آنها prepaid است.
در ميان اپراتورهايي كه داراي بستر postpaid هستند، ارائه prepaid بيشترين منفعت را دارد. چرا كه در همان شبكه BTS، تنها چيزي كه اضافه مي شود IN( شبكه هوشمند) است كه مخابرات دولتي نيز درصدد پياده‌سازي اين سيستم است و قراردادي را با يك چيني در دست پيگيري دارد كه هزاران مشكل به دليل ضعف در شبكه فعلي بر سر راه آن است.
فلسفه اصلي prepaid اين گونه نيست كه يك شبكه جديد طراحي و راه‌اندازي شود، بلكه فلسفه اصلي آن پر كردن ظرفيت خالي شبكه‌هاي postpaid است. سال 1996 در ايتاليا، زماني كه اپراتور نتوانست تعداد مشتري پيش‌بيني شده را جذب كند، بحثprepaid را مطرح كرد كه در آن زمان، توانست 10 درصد كل مشتركان موبايل را جذب كند، اما در سال 1998، اين رقم به70 درصد كاربران رسيد. لذا با توجه به نرخ رقابتي، اكنون حدود 80 درصد مشتركان در مكزيك از سيستم prepaid را ترجيح داده‌اند، در آمريكا نيز با وجود ارزان سرويس‌هاي post paid، حدود 27 درصد كاربران از prepaid استفاده مي‌كنند.

* تعرفه هر پالس به تناسب كارت شارژي كه خريداري مي‌شود، متفاوت است؟
بله، اين تعرفه در ساير كشورها بستگي به ميزان و اعتبار كارت دارد. يعني كه اگركارت 20 دلار اعتبار داشته باشد، دقيقه‌اي 15 سنت محاسبه مي‌شود (حدود 30 تومان)، اما اگر 120 دلار اعتبار مشترك باشد، دقيقه‌اي 7 سنت محاسبه مي‌شود.

* وضعيت محاسبه Biliing شبكه سيم‌كارت‌هاي اعتباري در مقايسه با ساير كشورها چگونه است؟
Billing خود معضلي است كه شركت ارتباطات سيار نيز باآن دست به گريبان است، چه برسد به يك شركت خصوصي. به عبارتي مشتركي كه از يك اپراتور به اپراتور ديگر مي‌رود بايد به نوعي شاخته شود.

* كيفيت شبكه مخابرات كشور در مقايسه با ساير كشورها چگونه است؟
مخابرات سيار در دنيا، كيفيت سرويس‌دهي را 1 درصد تعيين كرده است، يعني از 100 مكالمه، 1 مكالمه با موفقيت انجام نمي‌شود. اين در حالي است كه در ايران اين عدد 25 درصد است.
در جزاير كارائيب، كشوري به نام بيريتيش گايانا وجود دارد كه در كل كشور تنها 2 چراغ بر سر چهارراه ‌وجود دارد، اما شبكه‌اي كه براي آنها با عدد 2 طراحي شده بود، تحويل نگرفتند و خواستار كاهش آن به عدد يك درصد بودند.در حالت كلي مي توان گفت از لحاظ بدي كيفيت، شبكه موبايل ايران در دنيا بي‌نظير است.

* مشكل اصلي شبكه به كجا بازمي‌گردد؟
در سال 1994 و 1995، مشتي BTS در كشور گذاشته شده و اكنون 10 سال از آن زمان مي‌گذرد، برخي از BTSها ماكزيمم آرايش 2×2×2 دارند، در حالي كه اكنون BTSهايي وجود دارد كه مي‌توان با آنها آرايش 16×16×16 را برقرار كرد. با توجه به بخشي از صحبت‌هايي كه گفته مي‌شود، مشكل شبكه موبايل سخت‌افزاري نيست، بايد گفت، بخشي از مشكلات اتفاقا سخت‌افزاري است، ما اكنون از BTSهايي استفاده مي‌كنيم كه از لحاظ ظرفيت، از مد افتاده‌اند.

*راه حل اين مشكل چيست؟
راه حل موضوع جايگزين BTSهاي جديد در نقاط مشخصي از شبكه و به عبارتي طراحي جديد براساس محل‏هايي موجود است. چه بسا با اين كار شبكه را مي‏توان ظرف 6ماه اصلاح كرد، اما به شرطي كه مخابرات جرات داشته باشد كه بگويد ما اشتباه كرديم و اجازه دهد با صرف هزينه آنهايي كه كارشناس هستند، شبكه را اصلاح كنند. بارها صحبت از توسعه شبكه به ميان آمده است، در حالي كه اين شبكه در واقع به مثابه نوزادي است كه در سال 1995 متولد شده ودر آن سال براي آن پيراهني دوخته شده بود. اكنون اين نوزاد بزرگ‌تر شده و ما همچنان به جاي دوختن پيراهن جديد، در حال وصله كردن آن هستيم. يعني طراحي سيستم داراي انعطاف براي توسعه نيست.
البته اين نكته نيز قابل ذكر است كه زماني كه بنده در سياتل براي AT&T كار مي‏كردم، با يكي از طراحان شبكه موبايل ايران برخوردي داشتم و با به ميان آمدن بحث كيفيت شبكه، وي عنوان كرد كه در زمان حضور در ايران، نرم‌افزار طراحي شبكه در اختيار نداشتند و موقعيت‏يابي براي BTSها سليقه‏اي انجام ‏شده است.

* آيا تهيه نرم‏افزار در آن سال يك امر خارق‏العاده محسوب مي‏شد اگر ما فاقد آن بوديم؟
در آن زمان تكنولوژي موبايل را در اختيار نداشتيم و طي بازديد فلان مسئول از بنگلادش و وجود سيستم موبايل در آنجا، تصميم به طراحي اين سيستم در كشور گرفته شد. در بخش طراحي بايد پستي و بلندي كشور در نظر گرفته شود و البته يكي از مشكلات شهر تهران، ساخت و سازهاي جديد است كه براي طراحي شبكه موبايل در يك يا 2سال گذشته، مشكل سازشد. اما در حال حاضر نرم‌افزاري وجود دارد كه با دقت يك متر، بدون آزمايش و خطا با نگاه به شهر ، محل‏هاي BTS مشخص شود.

* مگر در مقطعي اين وظيفه به عهده ايركام گذاشته نشد؟
در سال 2001، كه بنده نيز در آن مناقصه شركت داشتم، پيشنهاد 12ميليون دلاري دادم (از شركت آمريكايي- فرانسوي) و ايركام با پيشنهاد 16 ميليون دلاري مشاور مخابرات شد. ايركام كاري در بهينه‏سازي سيستم انجام نداد و اكنون هم خود آقايان به اين موضوع اشراف دارند كه آوردن ايركام يكي از كارهاي بسيار اشتباه بود. بنده از ريز فعاليت ايركام اطلاعي ندارم، اما باتوجه به كيفيت شبكه، مشاهده مي‏شود هيچ فرقي شبكه پيدا نكرده است.

*در خصوص بهبود شبكه بارها اين مطلب از سوي مسئولان مخابرات اعلام شده كه با افزايش مشتركان شبكه و ماندن كيفيت به روال قبل، عاملي مبني بر بهبود شبكه است، نظر شما چيست؟
در حال حاضر مشكل اصلي مخابرات، محل و مكان BTSهاست و يا BTSهايي كه فاقد ظرفيت است و بايد جايگزين شود. البته ممكن است محل 70 درصد آنها خوب باشد و لازم باشد ساير مكان‏ها از نظر ارتفاع، قدرت توان سيگينال تعديل شود.

* آيا پس از برطرف كردن مشكل طراحي شبكه، باتوجه به توسعه‏هاي آينده، باز هم روند رو به رشد تكنولوژي ما را دچار مشكل خواهد كرد؟
اكنون مشكل اين است كه به جاي استفاده از يك آنتن BTS كه داراي ظرفيت بالا (16*1616) باشد از BTS كه 4*4*4 است استفاده مي‏شود كه اين استفاده موجب مي‏شود، 2 الي 3 عدد BTS در كنار هم گذاشته شود. مشكل كنوني به آن دليل است كه در گذشته بحث ضعف مديريت حتي در آن زمان وجود داشت و باتوجه به عدم آشنايي به شبكه، پيش‏بيني اينچنين استقبالي نشده بود.

*هزينه تغيرات روي هر BTS چه ميزان است؟
بنده چندان با چنين هزينه‏هايي در كشورمان آشنا نيستم. اما اگر اين BTS ، online شود، در آمريكا، 250هزار دلار هزينه دارد.

* نظرتان راجع به كنار گذاشتن اين شبكه و طراحي مجدد يك شبكه جديد چيست؟
بنده 2 سال پيش همين پيشنهاد را دادم كه اين شبكه باقي بماند و يك GSM جديد زده شود و سپس همه دستگاه‏هاي شبكه به محل هاي بسيار كوچك و روستاها برده شود. اما جواب آنها اين بود كه ما مشكل خود را مي‏دانيم و در پي حل آن هستيم. آنها اكنون در حال آموختن اينند كه چگونه مشاور استخدام كنند. چرا كه آنهايي در سال 1999 پاي ميز مذاكره با مشاوران نشستند، با حقوق خود آشنا نبودند و متاسفانه به اين نتيجه نيز نرسيدند كه با قيمت 200 هزار دلار مشاور فني و حقوقي بگيرند كه با اريكسون، نوكيا و زيمنس كار كند. اين عامل موجب شد كه به مقطعي برسيم كه اطلاعات سوئيچ ها در اختيار نداشته باشيم.

* اكنون به محض اين كه صحبت از بهبود شبكه به ميان مي‏آيد، مي‏گويند تعداد BTSها در حال افزايش است نظرتان چيست؟
افزايش آنتن‌هاي BTS به تنهايي مشكل را حل نمي‏كند و تا زماني كه قرار است تا يك سال ديگر مشتركان به 8 ميليون برسد و تا6 ماه ديگر هم شبكه IN روي آن گذاشته شود،‌وضعيت مشخص است. مشكل اساسي اين است اپراتور كنوني تك قطبي شده مردم چاره‏اي جز گرفتن سرويس از آن ندارد. مشكل عدم رقابت، عدم وجود مديريت خلاق و آگاه روند تكنولوژي مخابرات است.